Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De landrente dan wordt berekend, niet naar de ware uitgestrektheid van den bouwgrond, maar naar hetgeen de leggers der landrente opgeven aanwezig te zijn. En hoe daar nog mede omgesprongen wordt, moge het volgende bewijzen. Het gebeurde herhaaldelijk vóór 1870 dat de sawah's ten Noorden van het district Toeloeng-Agoeng wegens gebrek aan water onbeplant bleven of mislukten. Bij het opmaken van den legger der landrente in 1870 werden daarom die sawah's, ter gezamenlijke oppervlakte van 404 baboe, onder de tegal's gebracht. Dit vond de Resident van Kediri niet goed, waarop men die gronden tot de rubriek sawah's terugvoerde, maar vergat die van de rubriek tegal's af te voeren en die eens belastte als sawah en eens als tegal. In Pekoenljen waren 510 baboe tegal in den loop der jaren woonerf geworden, doch men bleef die steeds als tegal's beschouwen. Toen nu in 1875, volgens de nieuwe regeling, de woonerven moesten aangeslagen worden, belastte men als zoodanig al die vroegere tegal's, maar liet na deze uit de kolom tegal's te ligten, waardoor zij eens als tegal's en eens als woonerven werden aangeslagen. Deze duhbele belasting was mij reeds in 1875 bekend, doch de Resident van Kediri vond het voorstel goed om er gedurende het tijdvak van den vijfjarigen aanslag geene verandering in te brengen. Vooreerst had geen der hierbij betrokken desa's geklaagd, en dan overtuigde ik mij dat de belasting nergens bezwarend was. Trouwens hier, zooals in zoovele andere streken van Java, had men bij de bepaling der landrente in 1873 met de rijstprijzen geschipperd en dus een cijfer gekregen, dat in naam volgens de voorschriften, maar feitelijk bij admodiatie was vastgesteld. (Bij den nieuwen aanslag van 1878 zijn die 404 en 510 balioe uit de leggers geligt).

De tegal's en erven worden bewerkt door de bezitters, en dus niet verdeeld. Zno is ook de regel voor de individueele sawah's, indien het desahoofd het bezit in ééne hand niet te groot vindt en daarom een deel er van in de gemeenschap brengt, of indien hij uit vrees voor klagen zich van dergelijke willekeur onthoudt. Dan eens gaat het individueel bezit van

Sluiten