Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het voren trekken, »larikdaaronder begrepen, op tien keer ploegen, behalve vier maal eggen. Mocht een gewas, bijv. djarak na djagoeng, eene herhaalde omwoeling niet noodig hebben, dan doet men het toch met het oog op de gogo of de katjang-tjina, die na de djarak zal komen.

Al het bovenstaande geldt voor de cultuur op tegallan's, niet voor die op sawah's. Indien daar al eens, wegens watergebrek polowidjo als eerste gewas wordt geteeld, dan is het eigenlijk door den weinigen arbeid eene soort van roofcultuur, die men er ondernemen gaat. Nog erger is het met de eigenlijke tweede gewassen, waarvan sommige zonder noemenswaardigen arbeid tot groei en product komen. Daarom worden de gewassen, die veel onderhoud vorderen, er zoo weinig verbouwd. Meermalen zagen wij op sawah's van één persoon drie tot vijf bahoe's kadëlé, naast vijf en twintig tot vijftig Roe tabak als geheel plantsoen van een ander.

In tegenoverstelling met den sawah-verbouwer nu heeft de bewerker van tegal's altijd wat aan zijn grond te doen. Terwijl het eene gewas te veld staal, is hij aan den anderen hoek aan het ploegen of spitten, en als hij het product van het eene gewas later oogst of bereidt, moet hij elders wieden of aanhoogen. Dagen van feesten en uitspanning komen zelden voor, en dan nog worden zij genomen als de werkzaamheden er het minst onder lijden. De schrijver heeft eenige families, zonder dat zij liet zeiven wisten, en zonder dat de naast hen wonende opteekenaars begrepen waarom, dag voor dag in hare bezigheden laten nagaan en toen bleek het, dat zij doorgaans op het veld waren, indien de bereiding van de verschillende producten, de verkoop daarvan of bezigheden in huis en de heerediensten hen er niet vandaan riepen. Bij ons onderzoek trollen wij maar eens den eigenaar van de tegallan niet aan en het bleek, dat hij wegens een diefstal, bij hem gepleegd, was opgeroepen. In zoo'n toestand komt van zelf het helpen tegen belofte van wederhulp weinig voor. Alleen ziet men dat nog algemeen gebeuren bij het ploegen, als de eigenaar van vee den grond bewerkt voor hem, die geene werkdieren bezit. Dit geschiedt legen vergoeding van

Sluiten