Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Om het gebruik van den grond voor den west- en oostmoesson aan te geven, zijn de gewassen, gedurende den regentijd gekweekt, evenals op bladz. 18 met eene streep onderscheiden. Indien men nu de som der opbrengst van de tegal's A. tot I. telkens afzonderlijk door 4 deelt, dan komt men lot eene jaarlijksche opbrengst per bahoe in de nabijheid der hoofdplaats:

Van tegal A. — f 135 bruto en / 56 netto. ° " IJ. — » 83 » » » 35 » B. — » 78 • ■> » 32 üp de kleinere hoeven:

Van tegal ü. — f 178 bruto en f 78 netto. a E. — » 119 » • » 44 »

F. — •> 73 » » » 30 ° * 6. — » 88 » » i> 45 »

Op de grootere hoeven:

Van tegal H. en I. f 97 bruto en f 48 netto.

Het is eene opmerking, het eerst door Von Humboldt voor Cuba en Columbia gemaakt, dat in tropische landen de eersi^ handelsgewassen, welke men na die voor de voeding teelt, de katoen en tabak zijn, maar dat deze weldra door andere, als indigo en cacao, vervangen worden, om op hunnen tijd de plaats te ruimen voor het suikerriet, telkens ieder op zijne beurt de vorige gewassen al meer en meer het binnenland indringende. De reden daarvan ljgt zoowel in de extensieve bebouwingswijze, die de tabak en katoen toelaten, als ook in <len spoed, waarmee zij den grond uitputten; beide redenen^ die naar eene verwisseling van gewas doen uitzien, terwijl suiker, in vergelijk van alle andere gewassen, eene intensiever leelt en bereiding verlangt, en in weerwil van haar volume de onkosten daarvan kan dragen.

Het verst van de hoofdplaatsen is, naast djagoeng en rijst, tabak alsmede het eenige dat verbouwd wordt. Iemand, die geen dak hoven het hoofd bezit en geen kleeren aan het lichaam, behoeft slechts een span karbouwen of koeien op schuld te leenen; Inlanders vertrouwen elkander op eene manier, die wij beschaafden niet meer kennen: om aan den

Sluiten