Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

particuliere schuldeisclier rekenen op de voldoening van zijne schuld, die in den vorm van leeftocht en ploegvee den tabaksplanter als bedrijfskapitaal is ter leen gegeven. Maar nu moet het droog blijven; dan immers slaan de Europeesche ondernemers met hun bedrijf stil, en het geheele gewas is bijna waardeloos, want, ook bereid voor de Inlandsche markt, brengt het niet veel op. De kepala der desa vraagt daarbij om afbetaling der landrente; de uitleener van rijst en djagoeng dringt aan op voldoening van het verschuldigde; de eigenaar van ploegvee wil ook iets hebben op afkorting. En de Inlanders, die onderling hunne verplichtingen in den regel met de grootste opoffering trachten na te komen, maken hel product te gelde naarmate liet klaar komt, en krijgen er dan zoo weinig voor, dat een hahoe kerftabak geen f opbrengt. Teveus, en ook dit is eene omstandigheid waarop men letten moet: het geld wordt niet in eéns verkregen. Het komt bij enkele guldens binnen, verstrooid, »itjir", zegt de Javaan, en gaat gedeeltelijk door de vingers. En als de oogst eindelijk is afgeloopen, gaat de zwerver verder en keert de bewoner der zwaar bevolkte streken naar zijne desa terug, de eerste zoo berooid als hij was, de laatste armer dan toen hij kwam. Het jonge huisgezin evenwel, steunend op de vaderlijke hulp, wordt nu vandaar met leeftocht geholpen; bewaart de kerftabak tot een redelijke prijs te behalen is en blijft den grond verder occupeeren.

Daar weinigen ontginnen en de tijdelijke bebouwers tegal's gebruiken, die reeds bepaaldelijk tot den bouwgrond der desa behooren, nemen wij aan, dat de velden aan den rand der wildernis in dezelfde omstandigheden van cultuur verkeeren als die van de pas omheinde vaste nederzettingen van nieuwelingen, en van de grootere hoeven, die in de nabijheid daarvan liggen.

Men mag evenwel de opbrengst der tegal's H. en I. niet in een te rooskleurig licht beschouwen. Daarbij komt, dat de extensivi teil van werkwijze van zelf tot slechter onderhoud van het plantsoen voert; dat er nooit meer dan een redelijk geslaagde oogst kan gewacht worden en dat dientengevolge

Sluiten