Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

stelsel, overeenkomstig historisch verschil van min of meer belang, gansch in het bijzonder. Bij de zedekunde is het de vraag, of hier wijsgeerig onderzoek geleverd wordt, al dan niet. Bij de zedeleer kan men \ ragen, aan welken bijzonderen kring van volken of menschen men gedacht wil hebben. Op onderscheiden maatschappelijk of godsdienstig standpunt worden feitelijk onderscheiden eischen gesteld aan het zedelijke leven, ook soms bij overigens gelijke inzichten wat de wijsgeerige methode betreft.

2. Verbinding van zedekunde en zedeleer. Neemt men aan, dat in de zedekunde een formeel en een materieel gedeelte te onderscheiden is, en dat men het laatste als zedeleer te beschouwen heeft — voor zoover men ten minste — met sommigen — tusschen beide benamingen niet slechts in dezen zin onderscheid maakt, dat men hier zou hebben te denken aan meer of wel min streng-wetenschappelijke, min of wel meer populaire wijze van behandeling van de leer des zedelijken levens — daarmede is niet gezegd dat beiden, zedekunde en zedeleer, volsti ekt gescheiden zouden behooren te worden. Gelijk onder den naam ethiek of moraal — voor zoover deze beide namen vereenzelvigd worden — het descriptieve en het normatieve plegen te worden samengevat, zoo moeten ook zedekunde en zedeleer met elkander verbonden blijven, ten minste in ons hooger onderwijs, waarin zoowel vóór als na de wet van ls~6 het woord zedekunde gebruikt wordt met de stellige bedoeling, dat ook de ontvouwing der zedeleer niet achterwege zou blijven. De geschiedenis heeft duidelijk genoeg geleerd, dat de zedekundige zich niet onthouden kan van de poging om eene zedeleer te ontwerpen, waarin bepaalde normen van zedelijke beoordeeling en waardebepaling worden in toepassing gebracht. Nergens op het gebied der geestelijke wetenschappen blijkt duidelijker dan bij de behandeling van zedelijke vraagstukken, dat hier de eisch der empirische methode niet zóó kan worden gesteld, dat daarbij de werking van speculatieve overtuigingen wordt buitengesloten. In de analyse van het zedelijke leven ontbreekt het niet aan aanduidingen die er op wijzen, dat men bij de synthese ervan do noodzakelijkheid niet kan ontgaan, zich zeiven rekenschap te geven van de plaats, welke men den mensch toekent ten aanzien van eene hoogere

Sluiten