Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

206te" December 1860 rukte Zuid-Carolina zich los van den Bond, zijn voorbeeld werd gevolgd door Mississippi, Florida, Alabama, Georgia, Louisiana, Texas, Virginia en Arkansas, en eindelijk ook door Noord-Carolina (21 Mei 1861). Een vredescongres, den 4den Februari 1861 te Washington samengekomen, ging onverrichter zake uiteen. Reeds den 6aen Februari kwam een Congres der Zuidelijke staten te Montgomery bijeen, ontwierp een nieuwe grondwet voor de zoogenaamde „Confederatie", waarvan de slavernij den hoeksteen vormde, en koos Jefjerson Davis tot president en Stephens tot vicepresident. De verklaring van Lincoln bij zijn optreden (4 Maart 1861), dat hij zich met de aangelegenheden der slavenstaten niet wilde bemoeien, bleef zonder uitwerking en toen den 12den April Beauregard, generaal der Zuidelijken, het fort Sumter bombardeerde en de bezetting, welke trouw bleef aan de Unie, tot capitulatie noodzaakte, was de oorlog verklaard.

Daar de Zuidelijke staten bestuurd werden door een ontwikkelde aristocratie, en de bekwaamste officieren van leger en vloot, zooals Beauregard, Johnston, Bragg, Lee, Jacksan enz., zich aan hun zijde schaarden, omdat zij uit het Zuiden afkomstig waren, bevonden de Zuidelijken zich aanvankelijk in veel gunstiger toestand dan de Noordelijken. De bevolking van deze (met uitzondering van die der grensstaten Maryland, Kentucky, Tennessee, Missouri enz.) was echter met geestdrift bezield voor het handhaven der Unie. Toen Lincoln den

iO"''1' April röUUU vrijwilligers onder de wapens riep, werd dit getal dan ook wel bereikt, maar krijgstucht en oefening ontbraken. Het opperbevel, eerst aan den bejaarden Scott toevertrouwd, was afhankelijk van het Ministerie. De uitrusting, oefening en verpleging der Noordelijke troepen waren eerst slecht en werden slechts langzamerhand beter. Geen wonder alzoo, dat het Noorden in weerwil van zijn talrijk leger, aanvankelijk niet gelukkig streed. Het gaf den moed echter niet op, integendeel het spande zijn krachten meer en meer in en toen er veldheeren aan het hoofd van het leger kwamen, die zich met die van het Zuiden konden meten, behaalde het eindelijk de overwinning.

Bij het eerste oprukken van de troepen der Unie onder Mac Dowell tegen de Geconfedereerden bij Manassas-Junction, tusschen Washington en Richmond, de hoofdstad der Confederatie, leden eerstgemelden bij Bull-Run den 21sten Juli 1861 een volkomen nederlaag. Generaal Mac Clellan, daarna tot opperbevelhebber benoemd, betrok met zijn leger een kamp aan den Potomac tegenover Washington en gebruikte den herfst en den winter om uit de talrijke vrijwilligers en dienstplichtigen (meer dan 500 000 man) een goed veldleger te vormen. Inmiddels werden door een met spoed gebouwde oorlogsvloot de havens der Zuidelijken geblokkeerd en sommige zelfs bezet. Toch gelukte het aan de Geconfedereerden vaak genoeg, de blokkade te breken en zich krijgsbehoeften uit het buitenland te verschaffen, terwijl kruisers uit de Zuidelijke staten, gedeeltelijk in Engeland uitgerust, dat uit naijver jegens het Noorden de Zuidelijken begunstigde, inzonderheid „de Alabama", gevoelige verliezen toebrachten aan de Amerikaa,nsche koopvaardijvloot. In 1861 gehikte het, vooral door het

dapper gedrag van generaal Sigel, Missouri voor de Unie te behouden. Thomas en Grant ontrukten in Februari 1862 aan de Geconfedereerden ook Kentucky en Tennessee en trokken langs de Missisippi Zuidwaarts, terwijl admiral Farragut in April den mond van deze rivier met zijn vloot forceerde, New-Orleans door generaal Butler deed bezetten en stroomopwaarts in het binnenland doordrong. De strijd concentreerde zich om het door de Geconfedereerden aanzienlijk versterkte Vicksburg, dat na een langdurige belegering den 4dc° Juli 1863 door Grant veroverd werd. Thans was de belangrijke rivier met haar gebied geheel in handen der Unie, waardoor de Zuidelijke Staten afgesneden bleven van Texas en Arkansas. Minder voorspoedig streed de Unie in Virginia. Hier opende Mac Clellan den strijd in Maart 1862 en deed de troepen der Unie van verschillende kanten naar Richmond oprukken. Talrijke bloedige gevechten, zooals de zevendaagsche slag aan de Chickahominy (26 Juni tot 2 Juli), bleven onbeslist. Holleek, den llden Juli tot generalissimus benoemd, stelde nu het bevel over het leger in Virginia in handen van generaal Pope, die echter in den tweeden slag van Bull-Run (29 en 30 Augustus) de nederlaag leed en naar Washington teruggeworpen werd. De opperbevelhebber der Geconfedereerden, Lee, deed daarop een inval in Maryland en Pennsylvanië, trok den 4den September over den Potomac, veroverde den 14aen Harpersferry, maar werd den ÏT11»» bij Antietam door Mac Clellan, inmiddels weder aan het hoofd van het leger geplaatst, overwonnen en tot den terugtocht naar Virginia genoodzaakt. Daar Mac Clellan

geen partij trok van zijn overwinning, werd hij den 17den November door Burnside vervangen. Deze leed den 13den December bij Fredericksburg een gevoelige nederlaag, waarom hij vervangen werd door Hooker, die den veldtocht in April 1863 opende door over den Rapidan te trekken. Hij werd echter van den 2den—den 5den Mei bij Chancolorsville door Lee overwonnen, die daarna een tweeden inval in Maryland beproefde, maar van den l8ten—den 3dcI1 Juli, in een der bloedigste veldslagen van den geheelen oorlog, bij Gettysburg door generaal Meade, inmiddels tot opperbevelhebber van de troenen der Unie

benoemd, over den Potomac werd teruggeworpen.

Deze veldslag, in verband met de verovering van Vicksburg, vormde het keerpunt in den oorlog. In weerwil van de bekwaamheid der aanvoerders hadden de Zuidelijken geen beslissende voordeelen behaald, het was hun niet gelukt Washington te veroveren en in het W. hadden zij onherstelbare verliezen geleden. Hun strijdkrachten en geldmiddelen raakten uitgeput. De krachten van het Noorden daarentegen namen met de offers toe. Zij zetten den oorlog krachtig voort en verkondigden openlijk het opheffen van de slavernij en het onderdrukken van den opstand als doel van den strijd. Door Lincoln was den 22sten September 1862 een proclamatie uitgevaardigd, die alle slaven in de oproerige gewesten van den l8ten Januari 1863 af vrij verklaarde. Bij de nieuwe presidentskeuze in 1864 behaale Lincoln een glansrijke overwinning op den candidaat der gematigde partij, Mac Clellan. Met de waardigheid van vice-president werd Andreu; Johnson bekleed, die zich als gouverneur van Tenessee bij het begin van den oorlog met kracht tegen de opstandelingen had verzet.

Sluiten