Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

rood in horizontale banen, en de oorlogsvlag wit door een blauw St. Andrieskmis verdeeld. In ons land is zoowel voor oorlog- als voor koopvaardijschepen de nationale vlag rood-wit-blauw in horizontale banen, Frankrijk voert dezelfde kleuren in verticale banen. Italië vertoont groen, wit en rood, met het wapen van Savoye in het midden, bij de handelsvlag ontbreekt de kroon boven het wapen, de oorlogsvlag van Spanje bestaat uit 3 horizontale banen (rood, geel, rood) met een gekroond wapen in de gele baan, de handelsvlag is rood, geel en rood in horizontale banen, van boven en van onder met een gelen. Portugal heeft een vlag, die half blauw en half wit is met een wapen op de scheidingslijn, Denemarken voert de Danebrog, een geheel roode vlag met een gewoon wit kruis, op oorlogsschepen met een insnijding in het losse uiteinde, Zweden een blauwe vlag met een gewoon geel kruis, waarvan het bovenste veld naar de zijde van den mast wederom door een kruis is verdeeld, de oorlogsvlag is driehoekig uitgesneden, in welke opening het geel tongvormig uitsteekt. De vlag van Noorwegen komt overeen met die van Zweden, alleen is de kleur rood, het kruis blauw, de Noorsche handelsvlag mist het kruis (unieteeken) in het bovenst veld. Oostenrijk-Hongarije bezit een handelsvlag met een roode, een witte en een half roode, half groene horizontale baan, in de witte baan bevinden zich 2 wapens, de oorlogsvlag is rood, wit, rood met één wapen in de horizontale baan, Turkije heeft een roode vlag met een witte, opstaande halve maan en daarin een ster, Griekenland een veelvuldig blauw en wit horizontaal gestreepte vlag met een blauw veld en een wit kruis in den bovenhoek, de oorlogsvlag bezit bovendien nog een kroon in het witte kruis, de Bulgaarsche vlag is horizontaal wit, groen en rood gestreept, de oorlogsvlag vertoont in den linker bovenhoek het wapen van Bulgarije, Roemenië heeft een vlag met verticale strepen (blauw, geel, rood), dé oorlogsvlag heeft bovendien in de gele streep het koninklijke wapen. De Zwitsersche vlag is rood met een wit kruis in het midden. De vlag van Servië is rood, blauw en wit horizontaal gestreept, in het midden ziet men het Oud-Servische wapen, die van Montenegro is horizontaal rood, blauw en wit gestreept, de oorlogsvlag vertoont bovendien een roode kroon in het midden, waaronder de letters H. J., de handelsvlag van Monaco is horizontaal rood en wit gestreept, de oorlogsvlag is wit en vertoont in het midden het wapenschild. De Amerikaansche Unie bezit een met talrijke witte en roode strepen voorziene vlag, in den bovenhoek (naar de mastzijde) met een blauw veld, waarop zich zoovele sterren bevinden als er staten zijn (Stars and stripes). Oorlogsschepen in dienst laten hun vlag wapperen van het morgenschot (des zomers 8 en des winters 9 uur) tot aan het avondschot (zonsondergang). Koopvaardijschepen hijschen de vlag slechts op zon- en feestdagen, bij het begroeten van oorlogsschepen in zee, bij het passeeren van kustbatterijen, bij het binnenloopen in een haven en bij feestelijke gelegenheden. De Duitsche en Engelsche marine doet bij zoodanige gelegenheden de met talrijke vlaggen versierde vlaggelijn van den gaffel langs de toppen der masten en eindelijk naar den top van den kluiverboom loopen,doch de Fransche en Russische brengt voor elken mast een afzonderlijke vlaggelijn over de nok¬

ken van de ra's naar den top. Elk oorlogsschip heeft de vlaggen van andere natiën aan boord, om ter begroeting te dienen. Daarenboven hebben zoowel koopvaardij- als oorlogsschepen signaalvlaggen, waardoor de opvarenden vragen en antwoorden kunnen wisselen met schepen, die zij in zee ontmoeten (zie Seinen). Verder heeft, men loodsvlaggen, afvaartvlaggen, commandovlaggen enz. Een witte vlag is het teeken van vredelievende gezindheden, een vierkante, gele vlag aan den voortop wordt door schepen gevoerd, die in quarantaine liggen, een zwarte of roode vlag voeren transporten met ontplofbare stoffen, het zoogenaamde roode kruis is een witte vlas met een rood kruis. Een in de vlag gelegde knoop dient tot noodsein. Op de oorlogsvloot voert de admiraal een vierkante vlag aan den top van den grooten mast, de vice-admiraal aan den fokkemast en de schout-bij-nacht aan den bezaansmast, doch de commandant een driehoekige vlag aan den grooten mast Van belang uit een volkenrechtelijk oogpunt is in tijd van oorlog de parlementaire vlag, omdat de schepen, welke onder deze of onder neutrale vlag varen, tegen alle gevaren, tegen alle vijandelijkheden gewaarborgd zijn. Zie ook artikel Nederland, bldz. 310.

Vlag-surtaxen. Zie Bescherming.

Vlagzalmen (Thymallus). Zie Zalmvisschen.

Vlak, een grondbegrip der meetkunde, is het geheel der verschillende standen, welke een rechte lijn bij een beweging, die aan de een of andere voorwaarde voldoet, achtereenvolgens inneemt. Uit de wijze, waarop een vlak aldus ontstaat, volgt dadelijk, dat het slechts twee afmetingen heeft. De meest eenvoudige beweging, waaraan men de bedoelde rechte lijn, ook wel beschrijvende 1 ij n geheeten, kan onderwerpen is deze, dat zij zich langs een andere rechte en evenwijdig aan zich zelf verplaatst. In dat geval wordt een plat vlak beschreven; in alle andere gevallen ontstaan gebogen vlakken.

Vlakte noemt men, iu tegenstelling met hoogland, een landstreek, waarin geen bergketens en hoogstens onbeteekenende landruggen met zeer geleidelijke hellingen voorkomen. Naar klimaat, flora, fauna en naar de mate, waarin zij in cultuur kunnen gebracht worden, verschillen de vlakten onderling van elkander. De heidevelden en moerassen, de steppen van N. Europa en N. Azië, de woestijnen van Centraal-Azië en Afrika, de poesta's van Hongarije, de prairieën van N. Amerika, de llano s en de pampa's van Z. Amerika zijn verschillende vormen van vlakten, ieder door de bijzondere eigenschappen van haar bodem gekenmerkt.

Vlaktemaat is de algemeene naam van die maateenheden, waarin de grootte van oppervlakten wordt uitgedrukt. Intusschen gebruikt men voor deze eenheden geen werkelijk in de natuur voor komende vlakken. Men maakt bij metingen in tegendeel gebruik van lengteëenheden, wier vierkant dan de vlakteëenheid voorstelt. Welke lengteëenheden daarbij gebruikt worden, wordt, behalve door de traditie, ook bepaald door de afmetingen van het oppervlak, dat gemeten moet worden. Zoo rekent men in den houthandel met vierkante voeten, bij verhuur en verkoop van grond met (vierkante) roeden, bij het meten van grootere oppervlakten met vierkante mijlen of v. km. Intusschen komt men er meer en meer toe de oudere eenheden te vervan-

Sluiten