Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

goten, waarna de kas luchtdicht wordt gesloten.

Warenhuis is de benaming van een groot magazijn, ingericht voor den kleinhandel in een groot aantal artikelen; in beginsel is dit aantal onbeperkt. Het warenhuis werkt met een aanzienlijk kapitaal en een talrijk personeel. Een ander kenmerk moet hierin gezocht worden, dat het de arbeidsverdeeling naar beroepen, welke in den kleinhandel tot het vormen van tallooze zelfstandige ondernemingen van beperkten omvang en voor bepaalde groepen van artikelen leidde, heeft vervangen door de technische arbeidsverdeeling, waardoor het, met behulp van voldoende hulpkrachten .mogelijk werd den verkoop van een groot aantal handelsartikelen van den meest uiteenloopenden aard onder de leiding van één ondernemer te brengen. Daar het warenhuis, om met winst te werken, een snellen omzet en een groot aantal afnemers moet hebben, slaagt het het best in groote verkeerscentra, met name in de middelpunten van groote steden. Door filialen in kleinere steden te vestigen, trachten zij ook deze binnen den kring van hun afnemers te trekken. De samenvoeging leidt tot besparing van onkosten. Bovendien kan het warenhuis, als kapitaalkrachtige onderneming, op gunstiger voorwaarden inkoopen. Voegt men daarbij den snellen omzet, die k contant plaats heeft, dan is het duidelijk, dat de warenhuizen den kleinhandel een felle concurrentie aandoen, al heeft men deze in sommige landen, zooals in Duitschland, door een afzonderlijke warenhuis-belasting trachten te temperen. Hun succes in verschillende plaatsen wijst er ook op, dat zij aan de behoeften van een talrijk publiek voldoen. Ook kunnen de arbeidsvoorwaarden in warenhuizen beter zijn dan in kleine winkelzaken.

Het warenhuis is tusschenl840en 1860 inEngeland ontstaan. Omstreeks 1860 werden te Londen de groote warenhuizen van Whiteky (met 4500 man personeel) en Robinson geopend. In de Vereenigde Staten van N. Amerika bezitten vooral New-York, Philadelphia en Chicago reusachtige warenhuizen. Parijs heeft thans een 30 tal „grands magasins". Het eerste, „Le Louvre", werd opgericht in 1855. In 1890 omgezet in een naamlooze vennootschap, werkt het thans met een aandeelenkapitaal van 22 millioen francs en een personeel van meer dan 6 000 personen. Nog grooter is „Au bon Marché", aanvankelijk op bescheiden voet ingericht door Aristide Boudcaut. Andere bekende Parijsche warenhuizen zijn „LePrintemps", „La belle Jardinière", „La Samaritaine" enz. Duitschland bezit warenhuizen te Berlijn, Hamburg, Mtinchen, Breslau en vele andere plaatsen. De voornaamste zijn die van A. Wertheim en van H. Tietz te Berlijn. Bij ons te lande zijn warenhuizen van bescheiden omvang gevestigd te Amsterdam, 's Gravenhage, Rotterdam, Utrecht en Groningen.

Warenkennis noemt men de kennis van de afkomst, de bereiding, de eigenschappen, de soorten, de waardebepaling, de grondstoffen enz. van de verschillende bruikbare grondstoffen en handelswaren. Hulpwetenschappen voor de warenkennis zijn: plantkunde, dierkunde, delfstofkunde, natuurkunde, scheikunde en aardrijkskunde. Verwant met de warenkennis is de pharmakognosie (zie aldaar). In ons land wordt de warenkennis, een onderdeel van de handelswetenschap, als wetenschap weinig beoefend. Een afzonderlijke instelling voor hoo-

Baroimes de Warens.

ger handelsonderwijs ontbreekt liier, ook aan de technische hoogeschool vindt men geen laboratorium of professoraat voor deze wetenschap, terwijl zij ook aan de universiteiten niet wordt beoefend. Voor de uitbreiding van de koloniale warenkennis is het Koloniaal Museum te Haarlem, waarmee een eigen laboratorium is verbonden, van veel belang, en belooft het in Amsterdam te stichten Koloniaal Instituut nog grootere beteekenis te krijgen.

Warens, Louise Eléonore de La Tour du Pil, baronnes de, de beminde van Rousseau, geboren den 31sten Mei 1699 te Vevey, huwde op den leeftijd van 14 jaar met baron de Warens, trad in 1726 toe tot het Katholicisme en liet zich spoedig daarop van haar man scheiden. Half teruggetrokken leefde zij te Annecy, toen in 1728 de jonge Jean Jacques, weggeloopen uit het ouderlijk huis, in haar gastvrijheid door de Pontverre werd aanbevolen. Vriendelijk

ontvangen, eindigde Rousseau met voorgoed bij haar te komen wonen. Aanvankelijk een verhouding, waarin hij haar „moeder" en zij hem kleintje noemde, veranderde deze later geheel van aard, vooral in het landhuisje Les Charmettes bii Chambérv.waar

de beide gelieven hun geluk hadden verborgen en dat later een pelgrimsplaats voor minnenden, wijsgeeren en dichters is

1 T-* • , ,

geworuen. üen zieKte van

Rousseau maakte aan de idylle een einde; hij moest zich te Montpellier laten verplegen en toen hij terugkwam, was zijn plaats door een avonturier, Vintrenried, ingenomen, die mevrouw de Warens geheel te gronde richtte. Zij is bekend geworden door de „Confessions" van Rousseau en overleed den 29eten juii 1702 te Chambéry.

Warfum, een gemeente in de provincie Groningen, 2409 H.A. groot met (1911)2261 inwoners, omvat dat gedeelte van Hunsingoo, hetwelk door het UithuizerWad en door de gemeenten Bafloo, Bedum, Kantens en Uskwerd wordt ingesloten, en uit het eiland Rottumeroog of Rottum, dat door de Noordzee wordt begrensd. De bodem bestaat grootendeels uit zeeklei, vermengd met zand en derrie. Vooral in den Noordpolder, die gedeeltelijk tot Warfum behoort, is de bodem zeer vruchtbaar. Het voornaamste middel van bestaan is landbouw. Tot de gemeente behooren de dorpen Warfum en Breede en een aantal gehuchten.

Het dorp Warfum, dat op een terp is gebouwd, ligt aan den spoorweg van Groningen naar Roodeschool en bezit een oude Hervormde kerk, een Gereformeerde kerk en een rijks hoogere burgerschool met driejarigen cursus. In de Middeleeuwen vond men er een klooster, de commanderie van St. Jan, die in de 16de eeuw werd opgeheven. Ten Z. van het dorp stond vroeger de Warfumborg, een van de fraaiste burchten van Groningen.

Warg-la (Ouargla), een oase in de Sahara in het Z. van Algerië, ligt, als „een groen eiland in een oceaan van vuur", 800 km. ten Z. van Algiers. De hoofdplaats Wargla, door een muur omgeven, heeft een gerestaureerde Kasba, waarin' een Fransche

Sluiten