Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Waterbezwaar. Zie Polder.

Waterbies of Moerasliefje (Heleocharis of EUocharis) is de naam van een plantengeslacht uit de familie van de cyperaceeën. Deze planten zijn halfgrassen met een vezeligen wortelstok en samengestelde aren. Zij zijn in ongeveer 80 soorten over de aarde verspreid, waarvan 8 soorten in Europa voorkomen. In Nederland vindt men de gewone waterbies (Heleocharis palustris), de veelstengelige waterbies (Heleocharis multicaulis), de naaldwaterbies (Heleocharis acicularis) en de slanke waterbies (Heleocharis uniglumis).

Waterboterbloem. Zie BoterMoem.

Waterbouwkunde is de naam van dat gedeelte der ingenieurswetenschap, dat zich bezighoudt met het bestudeeren en uitvoeren van werken, in het belang van waterkeering en waterloozing, grondverbetering, alsmede het verkeer te water en te land. Als zoodanig kunnen tot de waterbouwkunde gebracht worden: het aanleggen en versterken van dijken (zie Dijk, Oeververdediging en Zeewering) en duinen (zie Duinen), het verbeteren van den loop van rivieren (zie Kanalisatie en Normaliseeren), het graven van kanalen (zie Kanalen) en havens (zie Haven), het aanleggen en bemalen van polders (zie Droogmakerij en Polder), het maken van grondkeerende werken, het aanleggen van bevloeiingswerken (zie Irrigatie) en het bouwen van wegen (zie Weg) en bruggen (zie Brug).

Op het gebied der waterbouwkunde neemt Nederland van oudsher een eerste plaats is, en ook in het buitenland werden tal van groote werken door Nederlandsche waterbouwkundigen tot stand gebracht.

Waterbreuk (Hydrocele) noemt men de ziekelijke ophooping van een waterige vloeistof in de vliezen van de zaadstreng en van de ballen. Bij uitzetting van den balzak, daardoor veroorzaakt, wordt deze door haar zwaarte lastig en doet pijnlijke trekkingen ontstaan. De waterbreuk ontstaat door beleediging van de ballen en de bijballen bij het paardrijden, het gymnastiseeren enz. Tijdelijke beterschap bereikt men door de vloeistof af te tappen. Voor een blijvende genezing spuit men den hydroeelenzak in met jodiumtinctuur, waardoor een ontsteking van de wanden wordt veroorzaakt, welke tot vergroeiing leidt. Deze wordt ook bereikt, door een gedeelte van den wand van den zak te vcwijderen, waardoor zich niet opnieuw vloeistof daarin verzamelen kan.

Waterbury, een plaatsin het graafschap NewHaven van den N. Amerikaanschen staat Connecticut, N. W. lijk van New-Haven, aan de samenvloeiing van de Mad River met den Naugatuck gelegen, is een kruispunt van 2 spoorwegen, bezit een fraaie bisschoppelijke kerk, een stadhuis, verschillende middelbare scholen en de Bronsonbibliotheek(60 000 dln.). Zij is de zetel van een belangrijke, door waterkracht begunstigde nijverheid, waaronder dio van messingblik, de voornaamste van de geheele Unie, van goedkoope horloges (per jaar 300 000), naalden, knoopen, machinedeelen, geplette zilverwaren enz. De plaats, welke (1900) 51 139 inwoners telt, werd in 1902 voor een groot gedeelte door brand vernield.

Waterdamp is water in een gasvormigen toestand. Hij komt in meerdere of mindere hoeveelheid altijd en overal in de lucht voor en slaat in de gedaante van water neder, zoodra de dampkring

er mede verzadigd is. Het verzadigingspunt is afhankelijk van den warmtegraad; de dampkring kan namelijk te meer damp bevatten, naar mate de temperatuur hooger is. Zie verder Dampkring, Vochtigheidstoestand en Water.

Waterdicht of ondoordringbaar voor water maakt men geweven stoffen, leder, muren enz. door hen met daartoe geschikte stoffen te impregneeren of te bestrijken. Weefsels maakt men waterdicht, door hen met lijnolievernis te drenken of met caoutchouc te overtrekken. Aldus bereide stoffen zijn echter niet alleen water-, maar ook luchtdicht, zoodat zij als kleedingstuk niet erg geschikt zijn. Dit bezwaar ondervangt men bij linnen en katoenen weefsels, door hen te drenken met .een oplossing van azijnzure aluinaarde, waarna zij worden gedroogd of bestreken met een oplossing van harsvetzeep. Ten slotte worden zij dan in water gespoeld en gerold. Wollen weefsels kookt men in een aluinoplossing, daarna in een oplossing van witte sodazeep, waarna zij in verwarmde ruimten worden gedroogd. Al deze procédé's laten echter te wenschen over, omdat de waterdicht makende stoffen niet vast genoeg met den vezel zijn verbonden. Leder maakt men waterdicht door het in te wrijven met vet, vilten hoeden door de lijm, waarmede zij anders worden stijf gemaakt, te vervangen door schellak.

Waterdrieblad (Menyanthes). Zie Menyanthes.

Waterdrukmotor is een motor, waarbij het water door druk werkt op een zuiger, welke in een cylinder kan worden heen en weder bewogen. Daar stooten van het water vermeden moet worden, dienen de toe- en afvoerkanalen zeer geleidelijk geopend en gesloten te worden. De oudere waterdrukmotoren zonder vliegwiel moesten dan ook zeer langzaam loopen. Eerst aan Roux gelukte het om, zonder vliegwiel, 50 dubbele zuigerslagen per minuut te bereiken. De grootere waterdrukmotoren worden bijna uitsluitend gebruikt bij hefwerktuigen, bijv. als motoren voor pompen (vooral voor mijnen), kranen enz., waarbij een roteerende beweging geheel is buitengesloten of alleen als hulpmiddel bij de krachtoverbrenging optreedt; kleinere toestellen, met krukas en vliegwiel, ook kortweg watermotoren genoemd, vinden daarentegen vooral onder toepassing der drukkracht van waterleidingen in het kleinbedrijf veel toepassing. Bij dienïvan Schmidt (zie de afbeelding) wordt de zuiger a in den

Waterdrukmotor van Schmidt.

cylinder A bewogen, doordat het water uit de water-

Sluiten