Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

verdeelde drukking van den last te bezorgen. Het Duitsclie zadel (fig. 1) bestaat uit een voor- en achterboom, door stegen of platte spaken verbonden, en is door de opvulling zóó ingericht, dat de ruggegraat van het paard in een holte (de kamer) komt te liggen. De zitplaats van den berijder is met leder bekleed en de stijgbeugels zijn aan de stegen vastgemaakt. Het doet thans weinig meer dienst. Veel gebruikt wordt daarentegen het Engelsche zadel (fig. 2); het is vlakker en geeft alzoo aan den ruiter een meer vrije zitplaats, waar hij de bewegingen van het paard gemakkelijker kan voelen. Het Fransche zadel kan men als een tusschenvorm van het Duitsche en Engelsche beschouwen. Het Hongaarsche zadel of bokzadel (fig. 3) bestaat uit een voor- en achterboom, eveneens door stegen ver-

Zadel. in de aardrijkskunde de benaming van een insnijding in een bergrug, draagt nog een groot aantal andere namen. De meest gangbare is pas (zie Gebergte). In de Duitsche Alpen spreekt men van Joch, Lücke en Furka, in de O.Alpen van Tauern (Keltisch Tor), in de Fransche Alpen van Col en in de Italiaansche van Colle, Forcella en Bocchetta. In de Pyreneeën eindelijk noemt men een zadel Port (Spaansch Puerto).

Zadelciragx-n. 'een wijze van bestraffing, welke reeds bij de Karolingiërs voorkwam, wordt thans bij het Duitsche leger te velde inplaats van streng arrest opgelegd, wanneer dit niet kan worden uitgesteld en er geen geschikte ruimte voor aanwezig is. De bestrafte moet in den tijd, waarop hij van dienst vrij is, dagelijks gedurende twee uur onder toezicht

Fig. 1.

Fig. 2.

Fig. 3.

Fig. 4.

Duitsch zadel.

Engelsch zadel. Hongaarsch zadel.

bonden; het zadel kussen'ontbreekt en wordt door een deken, (woilach) onder het zadel gelegd, vervangen. Het Turksche zadel verheft zich, evenals het Hongaarsche boven den rug van het paard; het heeft een breed zitkussen en breede, aan riemen hangende stijgbeugels. Het Mexicaansche zadel (fig. 4) vertoont veel overeenkomst met het Turksche. Aan een dameszadel (fig. 5) bevindt zich slechts één stijgbeugel voor het linkerbeen; het rechterbeen wordt iets hooger dan het linkerbeen over een uitsteeksel geplaatst, dat zich voor en ter zijde van den zadel_ knop bevindt.Alle zadels

IG- worden door middel van

een zadelriem, onder den buik van het paard doorgehaald,vastgegespt, terwijl daarenboven in bergstreken het zadel met een staartriem verbonden is. Vaak legt men onder het zadel een dek; dit wordt ook wel onder den naam van schabrak er overheen gespreid. De stijgbeugels,

aan weerszijden afhangende, dienen, om het paard te beklimmen en bij het rijden de voeten van den ruiter te ondersteunen.

Zadels komen eerst betrekkelijk laat in gebruik. Aanvankelijk reed men zonder zadel te paard, later gebruikte men dierenhuiden en zadelkussens, waaraan later een gordel en voor- en achtertuig werd aangebracht. Stijgbeugels dagteekenen eerst uit veel lateren tijd. Omstreeks 340 n. Chr. vinden wij voor het eerst melding gemaakt van het rijden met een zadel; waarschijnlijk echter werden zij toen reeds veel gebruikt.

Dameszadel.

Mexicaansch zadel.

een zadel van ten hoogste 15 kg. gewicht, dat aan een houten paal is bevestigd, op één of, ongelijk verdeeld, op beide

schouders, staande of loopende dragen. Bij het voetvolk wordt het zadel door een geweer vervangen.

Zag-arolo, een stad in de Italiaansche provincie Rome, aan den spoorweg van Rome naar Napels gelegen, telt nog geen 6 000 inwoners, maar is merkwaardig door de vele oudheden, die er worden gevonden.

Zagazig of Sagasik. Zie Sagasik.

Zag-ori (Zagorion, Sagori), een landschap in het Turksche vilajet Janina, ten N. O. van deze stad, op den linker oever van de Boven-Viosa gelegen, is één van de best bebouwde en meest beschaafde gedeelten van Europeesch Turkije. Het telt 46 plaatsen met te zamen 25—30 000 inwoners, voornamelijk Grieken, die zich met de zijdeteelt en de wolweverij bezig houden. Zagori onderscheidt zich door een goed geregeld schoolonderwijs en heeft een eigen grondwet, welke in 1850 door de Porte werd erkend.

Zag-orië is de naam van de bergachtige landstreek in den noordwesthoek van Ivroatië-Slavonië, die zich in de comitaten Warasdin en Agram uitstrekt tusschen Wagram en de Drau. Het gebied beslaat een oppervlakte van 1430 v. km. en bevat de gebergten van Sljeme, Matzel en Ivancica. De voornaamste rivier is de Krapina. De spoorweg van Agram naar Czakathurn loopt er door. Om zijn natuurschoon wordt Zagorië wel Kroatisch Zwitserland genoemd. De voornaamste voortbrengselen zijn graan, ooft en wijn. Men vindt er de beide veel be-

Sluiten