Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zenuw geïnnerveerde spieren worden niet alleen verlamd, maar verminderen ook in omvang (atrophie der spieren) en toonen de electrische ontaardingsreactie (Zie Ruggemerg). Het zijn „slappe" verlammingen met verdwijning der pees-reflexen (zie Ruggemerg), Blijft echter de zenuw behouden en ondergaat zij slechts van de zijde der opgezwollen en verdikte zenuwscheede een bestendige drukking, dan lijden de ziekten vaak jaren lang aan zenuwpijnen of aan krampachtige toevallen in de nabij (Je aangedane zenuw gelegen deelen. De Beri-Beri begint min of meer acuut als een infectieziekte, verlamt beide beenen spoedig na elkaar en niet zelden later ook nog één of beide armen. In de ergste gevallen volgt de dood door verlamming der ademhalingsspieren, in de lichte worden de verlammingen niet volledig en is 't verloop en c. q. ook de genezing zeer langzaam; soms vindt men aan de beenen niet zoozeer verlamming als wel onbeholpenheid der beweging (ataxie, zie Ruggemerg), zooals ook vaak voorkomt bij de neuritis door alkohol. Ook de alkohol kan verscheiden periphere zenuwen met neuritis treffen, gewoonlijk beginnende met hevige pijnen in de beenen. De pupil blijft echter, in tegenstelling met de ruggemergstering, haar gevoeligheid door licht behouden, wat ter onderscheiding van deze van gewicht is. — Bij de behandeling eener neuritis dient men bovenal pogingen aan te wenden, om de oorzaken uit den weg te ruimen. Inzonderheid moet men vreemde, puntige voorwerpen verwijderen, welke tot de zenuw doorgedrongen zijn. Langs de ontstoken z'enuw kunnen bloedzuigers of koppen gezet en koude omslagen gelegd worden. De pijn bestrijdt men inwendig met morphium, alsmede met onderhuidsche inspuitingen.

Tot de ziekten der periphere zenuwen behooren verder de neuralgiën. Neuralgia of zenuwpijn noemt men een groep van verschijnselen, die geenszins afhankelijk is van standvastige ontleedkundige veranderingen, terwijl zij zelfs dikwijls voorkomt zonder eenige blijkbare stoornis op anatomisch gebi' d. Men onderscheidt dit zenuwlijden ook van andere pijnen, omdat bij het eerstgenoemde de pijnen in bepaalde aanvallen optreden en zij soms opgewekt worden door aandoeningen op andere plaatsen bijv. de neuralgie van den nervus trigemir.us („aai gezichtspijn)"als gevolg van een holle kies.Men spreekt van neuralgie, zoodra men als oorzaken der pijn geen prikkelenden invloed kan aanwijzen, die direct op de peripherische uiteinden der zenuwen werkt, en het waarschijnlijk is, dat de nadedige prikkel werkt op den stam van de zenuw. De vatbaarheid voor dit zenuwlijden is bij verschillende personen zeer ongelijk. Wie zwakke zenuwen hebben, dus vooral vrouwen, en wie lijden aan bloedarmoede en lichaamszwakheid, zijn er meer aan blootgesteld dan zij, die krachtige zenuwen en een weigevoed gestel bezitten. De oorzaken, namelijk de prikkels, die door hun werking op den zenuwstam zenuwlijden doen ontstaan, zijn somtijds, maar i iet altijd, op te sporen. Daartoe behooren: beleedigi g der zenuwen door scherpe werktuigen, prikk li g der zenuwen door vreemde lichamen (bijv. geweerkogels), verwringing der zenuwen door vergroeii g van wonden, drukking op de zenuwen door gezw< 1len enz. Daarenboven ontstaan zenuwpijnen dikwijls door koudevatting en ook infecties als malaria, typhus, pokken en secundaire syphilis veroorzaken

niet zelden neuralgieën; onder de chemische vergiften zijn vooral alkohol en nicotine als oorzaak te noemen, verder lood en koper. Bij de meeste neuralgieën kan men twee soorten van pijn onderscheiden, namelijk een aanhoudende, welke bij drukking toeneemt, zich over een beperkt gedeelte uitstrekt en niet zeer hevig, maar lastig is, — en een, die zich in de gedaante van aanvallen vertoont, van de zenuw uitgaat en een schier onverdragelijke pijn veroorzaakt. De lijders beweren gewoonlijk, dat de pijn niet aan de oppervlakte, maar in de diepte haren zetel heeft; doorgaans zijn verschillende takken van een zenuwstam, slechts zelden alle takken eener zenuw aangedaan, Niet zelden echter breidt de neuralgie zich uit van de éene zenuw naar de andere, en dikwijls ook worden op het gebied der zenuwpijn onregelmatigheden in de verdeeling van het bloed, in de afscheiding en in de voeding waargenomen, zonder dat het bekend is hoe de ziekelijke prikkeling der gevoelszenuwen op de bewegingszenuwen der vaten (vasomotorische zenuwen) wordt overgebracht. In het begin der aanvallen van zenuwlijden merkt men wel eens op, dat de huid bleek wordt, maar nog meer in het ergste tijdperk der aanvallen, dat zij een roode kleur erlangt en dat, als de aangezichtszenuw aangedaan is, de afscheiding van het slijmvlies van den neus, van de traanen van de speekselklieren vermeerdert. Vaak is de huid in het gebied der neuralgie meer of minder ongevoelig ook tusschen de aanvallen in, maar nog vaker juist overgevoelig, vooral bepaalde punten zijn reeds bij lichten druk overmatig gevoelig (points douloureux). Die punten vindt men daar, waar de zenuw tegen een vasten ondergrond kan gedrukt worden bijv. de nervus supraörbitalis, een tak van den trigeminus, tegen het supra-orbitaal gat van het voorhoofdsbeen. Bij vele zenuwpijnen, inzonderheid bij die van tusschenribbige zenuwen, ontstaat op het aangedane gebied een eigenaardige uitslag (herpes zoster). De zenuwpijnen hebben, met uitzondering der door malaria veroorzaakte, een chronisch verloop. Dit laatste is nooit gelijkmatig, daar verbetering en verergering der kwaal elkander afwisselen. Somtijds worden de aanvallen van pijn menigvuldiger en bereiken een aanmerkelijke hoogte, — somtijds ook keeren zij eerst na langer tusschenpoozen terug en zijn minder hevig. Worden de zenuwpijnen door malaria veroorzaakt, dan verheffen zij zich telkens weder op hetzelfde uur, doch in alle andere gevallen is haar komst uiterst onregelmatig, en deze wordt dan ook dikwijls door toevallige omstandigheden, door drukkii g der zenuwen, door een ongewone beweging enz., veroorzaakt. Zenuwlijden kan jaren lang duren. Een volkomen genezing mag men verwachten bij malariaaandoeningen en bij rheumatisclie neuralgieën, doch zij heeft zelden plaats bij zenuwlijden, door andere oorzaken ontstaan. Bij de behandeling van zenuwpijnen dient men in de eerste plaats bedacht te wezen op de verwijdering van haar oorzaken. Zijn zij door drukking of verwringing ontstaan, door gezwellen of vreemde lichamen veroorzaakt, dan ligt een operatie voor de hand. Bij rheumatische neuralgieën doet een mosterdpap of een blaartri kkende pleister, het aanwenden van een electrischen stroom of van een electrischen borstel dikwijls goede diensten, terwijl daarbij ook warme baden wt 1 eens een gunstige werking hebben. Tegen intermittee-

Sluiten