Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

noch voor mij om bij het spreken, noch voor U, om bij het hooren, die kalmte van zin te verliezen, die bij den ernst steeds voegt.

Neen, het is niet de gelegenheid, maar de stof van dat eerste woord, dat mij noopt tot die herinnering. Het gold — licht heugt het nog een enkele uwer — het kerkelijk vraagstuk. Van dat vraagstuk sprak ik, als m. i. thans het eerste in rangorde. Ik bestreed de meening, alsof dat vraag--' stuk uw geloof niet raakte. Ik waagde het vermoeden, dat de tijd van oplossing voor dat vraagstuk gekomen was, en ontveinsde u mijne bedoeling niet, om zelf daarbij naar plichtsbetrachting te streven. — Welnu, wat sints om ons voorviel, scheen mij weinig geschikt, om die overtuiging te verzwakken. Het zijn stormachtige jaren geweest, die we doorleefden, en menig brokstuk viel weèr van den bouwval neder. Het gemis aan een kerk, dien naam waard, deed de vraag naar haar weêroprichting toenemen. Allengs van den roes der alles vervluchtigende geestelijkheid bekomen, riep men steeds luider naar een optreden van het Christendom in vaste vormen, en door den driedubbelen strijd van kerkelijke verkiezing, om het kerkelijk goed, en voor den kerkelijken doop, is de eisch steeds klemmender aan ons kerkgenootschap gesteld, om ons óf een Kerk van Christus terug te geven, óf zelf door ontbinding te vergaan.

Zelfs buiten het gebied der kerk greep dat vraagstuk met macht om zich heen. Al meer doorzag de man van staat en besefte de gids van onzen volksgeest, dat bij het herleven des geloofs weer met de kerk te rekenen viel. Immers, de dorre jaren, die achter ons liggen, hadden wel tegen den invloed van een wezenloos genootschap gesproken, maar niets omtrent den invloed eener wezenlijke kerk beslist. Te vroeg had men de doodsklok geluid óver den eeuwenouden strijd tusschen kerk en wereld,.... men zag het in, toen daar als nieuwe verschijning de »vrije kerk" opdook, en niemand gissen dorst, welke beteekenis de aldus herboren macht voor de toekomst licht verkrijgen kon. — Door Rome was een dub-

Sluiten