Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dat die aangenomen en al wet was vóór de verkiezingen. Ik zeg de onvoorzichtigheid, het is ook misschien door den gang van zaken niet mogelijk geweest, maar natuurlijk wanneer het protectionistisch tarief b.v. twee jaar tevoren al had bestaan, dan had men nooit zoo groote oppositie kunnen voeren en men had nooit zoo groote agitatie kunnen krijgen als toen, zóó dat geheel Amsterdam en Rotterdam protesteerden onder de vaan van vrijen handel tegen de Tariefwet-Kolkman. Hoe het zij, het is de laatste maal in 1913, dat de linkerzijde de meerderheid heeft behaald in de verkiezingen, altijd wel te weten dames en heeren, als ik bij de linkerzijde ook reken de sociaal-democraten. De vrijzinnigen alleen hebben nooit meer na 1897 de meerderheid gekregen. Er kwam een meerderheid bestaande uit vrijzinnigen en sociaal-democraten; de opdracht voor een Kabinet werd gegeven zeer constitutioneel, naar de regelen die ik U ontvouwde, in den aanvang aan Dr. Bos. De opdracht om uit de geheele linkerzijde een Kabinet samen te stellen, is afgestuit op den onwil van de sociaal-democraten, die wilden daaraan niet meedoen en toen is het einde van deze crisis geweest, dat opgetreden is een liberaal Ministerie, dat echter niet voortkwam uit het parlement, al zat er wel meer dan een parlementariër in, zooals de heer Lely en de heer Treub, maar dat toch eigenlijk was een extra-parlementair Kabinet. Dat is het Kabinet van den Staatsman Cort van der Linden, dat is het Kabinet dat ons door den oorlog heeft te leiden gehad, en dit gedaan heeft, met groote bekwaamheid en met grooten, laat ik het Duitsche woord gebruiken: ausdauer.

Het klinkt paradoxaal en toch is het zoo: dat Kabinet heeft in het parlement den oorlog mee gehad. In de eerste plaats zijn schermutselingen over de defensie niet voorgevallen, daar was geen sprake van. Het regende aanvragen van honderden millioenen die werden toegestaan. De groote mobilisatie, de verdere mobilisatie, de doode verweermiddelen, alles werd toegestaan omdat het oorlog was. Dat Kabinet zag zich al heel gauw gesteld voor de ontzaglijk moeilijke taak van de regeling van het economische leven in Nederland. U weet wij moesten zorgen voor aanvoer van graan, wij moesten zorgen, zooals Treub, de Minister die de Economische

Sluiten