Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Men mag heter voor houden, dat de oproeping tot het vormen eener liberale Onie, die voor de liberale partij eene betere toekomst voorbereidt, na deze nederlaag reeds te laat komt.

De tot uitvoering gebrachte poging om zich van Kappeyne en zijne vrienden geheel los te maken en zich aan hunnen invloed zoowel op de handelingen der liberale partij als op het Staatsbestuur te onttrekken, houdt reeds eene veroordeeling van die partij in 'zich. Niemand weigert de uitgedrevenen onder de liberalen te rangschikken, noch hun groote verdiensten en bekwaamheden toe te kennen; en de gevolgtrekking ligt daarom voor de hand, dat de liberale partij, voor wie de hulp van talent en karakter toch ook geene weelde heeten kan , voor de toepassing en ontwikkeling van haar eigen beginsel beducht is. Dit beginsel, door dieper en verder in te werken, dan zij zelve voor het oogenblik nuttig acht, zoude al te spoedig den onvermijdelifken eindpaal van het radicalisme kunnen doen bereiken; en liever wenscht zij zich met de tot hiertoe geplukte vruchten tevreden te stellen, dan door de medewerking van hen, wier volharding en veerkracht haar eenen rijkeren oogst zoude kunnen aanbrengen, bij mogelijke mislukking of bij opgewekten hevigeren tegenstand, het geloof aan het liberaal beginsel bij anderen nog meer te verzwakken. Gaarne keert zij dus aan hare consequente en vooruitstrevende zonen den rug toe en neemt zelve de gedaante aan eener conservatieve partij, opdat de ontwikkeling van het beginsel, waarvoor zij zelve terugdeinst, eenen tijd lang kunne blijven gestuit. Maar zij vergeet, dat het gevaar niet alleen bij hen schuilt, die zij zocht te verwijderen; dat het beginsel zijne werking openbaart bij ieder, die het vasthoudt en dat al kon het m de Kamer, door de uitsluiting van enkelen hunner, worden onderdrukt of gesmoord, het daar buiten toch zich te krachtiger over de ondergane miskenning wreken zoude. Eene liberale Unie te vormen op het oogenblik zelf, dat men de scheiding en splitsing der liberalen gewenscht en verkregen heeft, is eene daad bovendien, die zich zelve weerspreekt en het vertrouwen in de groote liberale partij, die het eene zoekt en tegelijk het andere bewerkte, ten' diepste schokken moet. Ja, men vraagt: indien gemeenschap van levensbeschouwing, afwijkende van die der dusgenoemde kerkelijke partijen, kenmerk en toetssteen is der liberale partij; ^maar zij, die daarin deelen, niettemin als liberalen kunnen worden geschuwd, waaraan dan nog de eene liberaal den anderen zal kunnen herkennen en waardoor beiden, bij de partij, de groote, liberale partij genade vinden zullen, zoo lang deze door het wezen van het liberalisme, »dat geen

Sluiten