Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

heffen op zulk een bijzonderheid. Wil men een voorbeeld nemen aan die landen, waar het onderwijs een hooger trap van ontwikkeling heeft bereikt, welnu, men neme Baden, Wurtemberg of Pruisen, men ga de regeling na van de gymnasiën in Zwitserland of in Oostenrijk, nergens zal men zoo iets aantreffen. Alleen een ministerie, dunkt mij, dat zich niet sterk genoeg gevoelt, kan er toe komen om aan zulke onzinnige eischen te gemoet te komen; het zoekt een middelweg, het heeft geen vast beginsel, waarvan het uitgaat, en in zaken van onderwijs slepen zulke dingen treurige gevolgen na zich.

Wij zijn nog niet aan het eind van onze bezwaren tegen de voorgestelde regeling van het gymnasiaal onderwijs in Nederland. De volgende artikelen kunnen evenmin onze goedkeuring wegdragen.

De hoofdzaak voor een gymnasium is, de leerlingen voor te bereiden voor de academie, en om die reden heeft men in bijna alle landen uitgezien naar een middel om te voorkomen, dat geen jongelieden daar komen, die niet genoegzaam zijn gevorderd om het onderwijs te kunnen volgen, en daarom een zoogenaamd eind-examen ingesteld. Zoo bepaalde ook in Nederland de wet van 1845, dat zij die het gymnasium verlieten, in tegenwoordigheid van de curatoren of van de stadscommissie een soort van examen zouden afleggen; die aan de vereischten voldeden, werden met een loffelijk getuigschrift ontslagen. De wijze evenwel waarop dit examen werd afgelegd, gaf geen genoegzame zekerheid voor de bekwaamheden van de leerlingen. Daarom werd in 1845 het staatsexamen ingevoerd, dat evenwel in 1852 weer werd afgeschaft.

Het ontwerp-Fock, art. 9, bepaalt nu, dat aan hen, die aan een gymnasium het onderwijs hebben bijgewoond, eenmaal 'sjaars gelegenheid wordt gegeven om na afgelegd examen een getuigschrift te verkrijgen. Tot die examina worden ook toegelaten zij, die het onderwijs op die scholen niet hebben bygewoond.

Wat het beginsel betreft, kan men de invoering van die examina niet anders dan goedkeuren. Ik weet wel, velen verklaren er zich

Sluiten