Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

werd, hetgeen ook in het woord nrWÖ voor „gastmaal" (vgl. Gr. avfaióoiov) uitkomt. Ook staat daarmee in verband, dat het beeld van den beker zoo vaak gebruikt wordt voor het levenslot e.d. Ps. 16, 5; Ui 6: Klaagl. 4, 21: nnvn ~\bvïDy D13 ; vgl. Targoem Onk. ad Deut. 32, 33: pnmjnis DD, verder het bekende n?»in PO en Matt. 20, 22 en 26, 39: nozr/gtov. Van hier uit is dit beeld dan ook in andere talen doorgedrongen, zooals in het Fr. calice1). Zoo wordt Arab. saffahi, letterlijk: „veel uitgietend", ook gebruikt voor „vrijgevig, royaal". Een zelfde ontwikkeling van beteekenissen heeft men in Hebr.-Aram. VtNr(V"9PT\, subst VSV ) „uitgieten" > „rijkelijk schenken".

Bij wijze van aanhangsel wensch ik ten slotte nog de aandacht te vestigen op een aantal woorden, waarbij de beteekenisontwikkeling niet zoo zeer op algemeene psychologische motieven noch op cultuur-historische schijnt te berusten, als wel een speculatief element van philosophisch-theologischen aard tot achtergrond heeft. De groep, welke ik op het oog heb, verdient een speciale studie, maar ik wil hier alleen aan enkele voorbeelden demonstreeren wat ik bedoel. Ten eerste dan allerlei woorden voor „zonde" of „vergrijp", die in het Hebr. uitgaan van den zin „missen, falen", bijv.NDn,- vgl. Gr. dfjKtQtdveiv. Een andere associatie is die van „zonde en slechtheid" met „stank, vuil"; zoo Gr. uvoagóg (subst. zo uvoog), fiiaQÓc, 'ovnagta, laat-Hebr.—Aram. '"ID ,TTD , „stinken, zondigen"; vgl. Hebr. vvn, Aram. trö , Syr. KörvD .Njncjffif „zonde" van ys „stinken", Knunx van ]TVt idem (Hebr. m» ), Arab. hais „stank, delict, leugen". Ook in Perzische woorden komt deze overgang veel voor2).

Het zondigen wordt vaak gezien als een overtreden, overschrijden van de gestelde grenzen, Gr. vneg^alveiv.naga^aivetv, Lat. migrare (Cic. de Div. I, 5, 8), Hebr. ~aV.

De ziel of levensgeest wordt in vele talen genoemd naar

1) Zie hierover Grünbaum, Neue Beitr. z. Sem. Sagenkunde, p. 15.

2) Zie Scheftetowitz l.c. p. 148 v.

Sluiten