Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

overhcerscher in te nemen. Wanneer dit proces ten volle is afgeloopen, en in een volslagen democratie de grenzen tusschen regeering en geregeerden volkomen zijn opgeheven, is daarmede tevens de gist der ontwikkeling in het staatkundige leven uitgewerkt, en dreigt eene ontbinding, welke den grond voórBereidt tot een nieuwe heteronomie.

Het bovenstaande is noodig om te doen beseffen, dat in het staatsleven de tegenstelling van overheerscher en overheerschten geenszins onnatuurlijk is en dat dus onze aanvaarding van het historische grondfeit der verhouding van Nederland en Indië op zich zelf geen reden tot schaamte is en het verwijt van reactie geenszins rechtvaardigt, mits slechts de overheerscher zich van den aard zijner roeping ten volle bewust is.

Inderdaad is de verhouding tusschen Indië en Nederland psychologisch nog het best te vergelijken met die tusschen vader en zoon.

Door het feit van het vaderschap ontstaat, ook in eigen bewustzijn, de vaderplicht; en op geheel dezelfde wijze ontstaat eerst door het feit van het bezit van Koloniën en ondanks de origine van dat bezit de paedagogische roeping bij het koloniseerende volk.

Wanneer de zoon nu grooter wordt komt er noodzakelijk een oogenblik, dat het kind eigen individualiteit tegenover die van den vader voelt opkomen. Er komt ■— populair gesproken <— een oogenblik, dat hij den huissleutel vraagt. Zoo zal het ook gaan — en zoo gaat het reeds — met Indië tegenover Nederland; reeds nu eischen allerlei onrijpe elementen rechten op, tot de uitoefening van welke zij nog geenszins geschikt zijn, en eischen zij op overluiden toon, dat Nederland van zijn heerschersrechten zal afstand doen.

Zal nu de goede vader aan zulke eischen van het kind aanstonds voldoen ? Het is zeker het gemakkelijkst; hij bespaart zich veel moeite, veel verwijt, wellicht ook van buitenstaanders, maar juist de vader, die zich zijn roeping bewust is, zal niet zoo licht wijken. Hij beseft van hoe groote beteekenis zijn weêrstand voor de karaktervorming van het kind is, hoe het juist in de botsing met de normen, door den vader gesteld, den aard en de kracht zijner eigen persoonlijkheid moet leeren toetsen, opdat het kan leeren onderscheiden wat in zijne wilsuitingen gril en tuchteloosheid is en wat eigen persoonlijkheid zij.

Zoo is ook de verhouding bij de opvoeding van Indië door Nederland tot politieke zelfstandigheid. Maar al te sterk is ook bij ons de neiging om uit zwakheid te wijken

Sluiten