Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

onbevredigends, omdat zij de persoonlijkheid elimineeren en door de scheppende phantasie der gemeente vervangen. Maar zij hebben bovendien tot eene huiveringwekkende gevolgtrekking geleid. AVant wanneer de trekken der Christusgestalte, het Goddelijk Zoonschap, de bovennatuurlijke geboorte, de Messianiteit, de opstanding enz. op de phantasie der gemeente berusten en uit allerlei vreemde denkbeelden van den toenmaligen tijd te verklaren zijn, dan kan men nog een tijd lang ze door eene symbolische opvatting vergoelijken, maar in den grond zijn ze dan onware voorstellingen

en verderfelijke dwalingen geweest. Zoodra men dit standpunt heeft ingenomen, valt ook de eerbied voor den persoon van Jezus weg; de pogingen, om Paulus, Johannes of de gemeente in het algemeen aansprakelijk te stellen voor de schepping van den dogmatischen Christus, gaan alle nog van eene zekere pieteit voor den persoon van Jezus uit-, men tracht Hem nog vrij te houden van de dwalingen, welke zijne discipelen zich aangaande zijn persoon gevormd hebben, en dus ook die dwalingen nog eenigszins te verontschuldigen. Maar bij verdere ontwikkeling valt ook die behoefte weg; de eerbied voor den persoon van Jezus houdt niet meer terug; in de dwalingen van zijne gemeente heeft Jezus zelf reeds gedeeld; de zoogenaamde „historische" verklaring leidt tot de mythologische en symbolische, en deze bereiden op hare beurt weer de psychologische en pathologische voor. Zoo is het geschied, dat in den laatsten tijd mannen zijn opgestaan, die Jezus als een erfely belast mensch beschouwen, die aan epilepsie, paranoia en hallucinaties leed, die veel te groote gedachten aangaande zichzelven koesterde, en, toen Hij in zijne verwachtingen bij het volk teleurgesteld werd, er door een Gewaltstreich bovenop zocht te komen ).

des Christ. Leiden 1910. Verg. tegen deze Christusmythe : K. ^»fcman» Der hist. Jesus, der mythol. Christus und Jesus der Christ. Leipzig 1910. H. Wernel,

Zeits. f. Th. u. K. 1910 bl. lv. , „

i) Zoo reeds vroeger A. Duik, Der Irrgang des Lebens Jesu 1884. Soury, Jésus

et la religion d' Israël2 1898 en later F. Rasmussen, Jesus, eme vergl. psychopa-

Standpunkte des Psychiaters. Bamberg 1905. Binet-Sanglé, La folie de Jesus. I ParisP1908 II 1910. A. HeulHart, Le mensonge Chrétien $*£

existé) I 1908. Verg. ook O. Holtzmann, War Jesus Ekstatiker 1903 en J.

mann, Die Gemüteart Jesu. Nach jetziger wissensch. msbes. jetz.ger psyc . Methode erkennbar gemacht. Leipzig 1908. Daartegen zijn ^

Bew. d. Gl. 1906 bl. 325-330, en Kneib, Moderne Leben-Jesuforschung unter

dem Einfluss der Psychiatrie. Mainz 1908.

Sluiten