Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

< 38 >

dat de mensch, hoe deugdzamer hij leeft, en hoe meer hij dien wil, om deugdzaam te zijn en zich te volmaaken, opvolgt, en kan opvolgen . des te vrijer is ? Als hij nu deugdzaam en wijs leeft, leeft hij dan niet, zoo als hij wil ? en is hij dan niet vrij < van zulk iemand zou ep i ct eet. die vrij was, zelfs toen hij kluisters droeg, zeggen: ,, Mensch, gij hebt eenen wil, die volgends zij,, ne natuur niet kan verhinderd noch gedwongen worden." ]n zulk eene gemoedsgefteldheid, en als deze wil, om wijs en deugdzaam te zijn, de heerfchende is, verklaart een diogenf.s, als men hem tot flaaf verkoopt, dat hij alleen goed is, voor iemand, die een' heer nodig heeft.

Wat zegt gij nu Lezer? Heb ik 'er mij niet wel door gered'? als cicero dus geredeneerd heeft, is hij dan wel een Ketter7 En zou het niet goed zijn, dat wij waarlijk alle vrij waren, en deeden, wat wij wilden? mids dat •wijsheid en deugd on%e wil wa>'.!!

'Maar nu; als iemand veel van de vrijheid praat, en overal meent heer te wezen, en zijn haan koning te laten kraaien, is die wel altijd vrij? Is hij vrij, wanneer zijne driften in hem den meester fpeelen ? Is hij vrij, wanneer hij aan losbandigheid en zedeloosheid is overgegeven? Is de.man vrij, wiens vrouw de broek aan heeft, en hem, zoo wel als het heele huis regeert? Als die vrij is, dan is ook hij vrij, die zijne lusten, zijne driften, zijne ondeugden gehoorzaamt!

Wat is'het menschdom toch zonderling? Ziet ééns dien Soldaat! Hij gelijkt meer een machiene dan een mensch, als hij in de wapens is en in z'jn gelid ftaat, zijn alle zijne bewegingen geforceerd , en de geringde mispas wordt met ftokdagen, teil minften met een heirleger vloeken en verwenfchingen achtervolgd. En waarom werdt hij Soldaat? was het niet om zijne vrijheid? Eene zeldzame vraag, niet waar? en toch het is zoo; hij was een losbandige jongen, die nergens naar luisterde, nu heeft hij die denkbeelden, dat de Soldaat liederlijk mag leeven, dat hij mag vloeken, zuipen, vechten enz. en dat is zijn zin, en eens menfehen zin is eens menfehen levon, en daarom is hij Soldaat geworden? wordt hij dan niet Soldaat, en in zeker opzigt flaaf, om zijne vrijheid?

Waarom heeft menig volk de Vrijheid verwisfeld met flaavernij, en in plaats van aan goede wetten., zich aan eenen alleenheerfcher en dwingeland onderworpen ? Was het niet; om de Vrijheid? Moet dan, vraagt iemand,_djt nommer gevuld zijn' met wonderfpreuken ? Het kan zijn,

maar

Sluiten