is toegevoegd aan uw favorieten.

Mensch, God en onsterfelijkheid

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

op deze wijze over de wereld heeft verspreid. Het feit is te opvallend dan dat ik er lang bij behoef stil te staan. Neem b.v. in onzen tijd de groote wetenschappelijke ontdekkingen en de groote uitvindingen op het gebied van werktuigbouw. Zoo gauw als een groote geest een nieuwe natuurwet heeft ontdekt of een nieuw mechanisme uitgevonden, geschikt hetzij om 's-menschen leven te veraangenamen of om het zoo snel en gemakkelijk mogelijk te vernietigen, zoo haast zich ieder om in het bezit van die prachtige uitvinding te komen, hetzij ten eigen bate of tot radicale uitroeiing van zijn naburen. Aldus verspreidt zich de nieuwe gedachte of uitvinding overal langs den weg van overname en heeft spoedig haar reis om de wereld volbracht. Het is op dezelfde wijze maar veel langzamer, dat de groote godsdiensten zooals: Boeddhisme, Christendom en Mohammedanisme zich over de aarde hebben verbreid. Er is slechts één enkele Boeddha, één enkele Christus, één enkele Mohammed. Het is uit het afzonderlijk brein van elk dezer drie groote genieën, dat die reusachtige scheppingen zijn geboren en het is langs den weg van mededeeling en ontleening, dat zij zich over de wereld en de eeuwen heen hebben verbreid.

Maar hoe ondoordacht het ook zou zijn te ontkennen, dat de menschen hun ideeën, kunsten en instellingen aan elkander ontleenen, zoo is het naar mijn meening even ondoordacht te beweren, dat slechts één enkel mensch onder zooveel millioenen die of die waarheid heeft kunnen ontdekken, dat of dat mechanisme heeft kunnen uitvinden, die of die instelling in het leven roepen en dat tot op het oogenblik toe, waarop dit enkele genie op aarde verscheen, al de andere menschen zonder kennis van dat idee, zonder gebruik van dit mechanisme of die instelling hebben moeten blijven. Een dergelijke stelling volhouden is werkelijk tegen de menschelijke natuur een aanklacht van stompzinnigheid indienen, die zij niet heeft verdiend. Integendeel, de ervaring schijnt bewezen te hebben, dat zeer goed verschillende personen dezelfde denkbeelden kunnen voortbrengen en onafhankekelijk van elkander dezelfde ontdekking kunnen doen, zelfs wanneer het gaat om zeer ingewikkelde denkbeelden en zeer lastige ontdek-