is toegevoegd aan uw favorieten.

De bouwers

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gelijkenis met het heelal, van volmaking van vorm en verhouding, m het hart van den bouwer en leidden zijn arm. Wren, wijsgeer als hij was, kwam tot de overtuiging dat de vreugde welke de mensch schepte in het opzetten van zuilen, verworven was door de eerediensten in de dreven van het woud en het hedendaagsche onderzoek is tot vrijwel dezelfde zienswijze gekomen, want Sir Arthur Evans toont aan, dat in de eerste tijden der Europeesche geschiedenis, kolommen goden waren. Door geheel Europa werd de vroege morgenstond der bouwkunst doorgebracht in het aanbidden van groote

steenen1).

Indien wij naar het oude Egypte gaan, waar de bouwkunst voor het eerst tot aanzien en macht schijnt te zijn gekomen en waar de overblijfselen er van het best bewaard zijn gebleven, kunnen wij de denkbeelden van de vroegste kunstenaren lezen. Lang voor het tijdperk der dynastieën bewoonde een krachtig volk het land en ontwikkelde vele kunsten die zij aan de bouwers der pyramiden doorgaven. Alhoewel zij slechts halfnaakte wilden waren, die werktuigen van flint gebruikten op een wijze, welke in veel op die der boschjesmannen geleek, waren zij om zoo te zeggen de wortel van een wondervollen kunstzinnigen stam. Van de Egyptenaren zegt Herodotus: Zij vergaderen de vruchten der aarde met veel minder inspanning dan eenig ander volk dit doet." Met de ontwikkeling van den landbouw en een leven in nederzettingen, ontstond de handel alsmede opgezamelde energie die kon probeeren iets beters te leveren dan grotten en kuilen en ruwe verblijfplaatsen. Misschien stelde de mensch zich aan de oevers van den Nijl voor het eerst ten doel, den gewonen gang van de allernoodigste behoeften te boven te komen en zijn ziel te gehoorzamen. Daar wrocht hij schoone vazen van prachtig mar-

mer en vond hij uit hoe haaks te bouwen.

In ieder geval is het oudst bekende bouwwerk dat tot op dit oogenblik ontdekt is, een vóórgeschiedkundig graf, in de zanden van Hieraconpolis gevonden, reeds rechthoekig. Zooals Lethaby ons doet bedenken, nemen de hedendaagsche menschen aan dat het vierkant een vrijwel vanzelf sprekende vorm is, maar de ontdekking van het vierkant was een groote schrede voorwaarts in de geometrie *). Zij opende een nieuw tijdperk in de geschiedenis der bouwers. De allereerste uitvindingen moeten op openbaringen geleken hebben,

1) Architecture door Lethaby, hfdst. I.

2) Architecture door Lethaby, hfdst. TT.