Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

§ 135. Kerkelijke kunst.

271

bouwmeester van Maria Novella te Florence. Groote meesters waren nog Antonio (f 1534) en Giuliano (f 1416) da Sangallo. Te Milaan bouwde den koepel van Sta Maria delle Orazie de beroemde Bramante ("f" 1514), die in 1506 den St. Pieter te Rome begon, het machtigste gebouw der renaissance, waaraan nog Peruzzi, Rafaël, Michelangelo en anderen hebben gewerkt.

3°. De sculptuur ging in de XIV eeuw, behalve in Itahë sterk achteruit. Wel bleef zoowel de teekening als de uitvoering nog altijd edel en schoon, maar de idealistische richting leidde tot affectatie en conventie. Een gezond realisme ontwaakte in Duitschland in de laatste jaren der XV eeuw. Te Neurenberg waren drie meesters beroemd : Veit Stoss (f 1533) ; Adam Krafft (f 1507) om het beroemde sacramentshuisje en Peter Vischer (f 1529) om het Sebaldusgraf te Neurenberg en zijn medewerking aan het grafmonument van Maximiliaan I te Innsbruck. Te Würzburg werkte Tilman Riemenschneider (f 1531), te Ulm de bekende Jörg Syrlin (f omstreeks 1474). Ook aan den Rijn bloeiden eenige meesters, zooals te Kalkar, Xanten en Kleef ; in Tyrol Michaël Pacher (f 1481), wiens voornaamste werk het altaar van St. Wolfgang is. Nergens ontwikkelde deze kunst zich weliger dan in Italië. Reeds vroeger opgekomen begon ze haar hoogsten bloei in Andreas Pisano (f 1349), meester eener beroemde deur van het baptisterium te Florence ; in Orcagna (f 1368), die het tabernakel in Or San Michele schiep. Een heerhjk werk is het grafmonument van St. Augustinus te Pavia (1362). Hebben de voorgaande kunstenaars de vroeg-renaissance ingeleid, Ghibcrti (f 1455) te Florence was een van hare voornaamste vertegenwoordigers en wrochtte de deuren van het beroemde baptisterium : de schoonheid der figuren verzachtte zijn realisme. Hartstochtelijker was Donatello (f 1466), de meester van St. Georg aan het Bargello te Florence en de bas-reliefs van St. Antonius te Padua. Beroemd zijn nog Lucas (f 1482) en Andreas (f 1528) della Bobbia om hun heerhjke ferra-cotta's ; Verroechio (t 1488); Quercia (t 1438) te Siena ; Leopardi (f 1522) te Venetië, en een reeks van kunstenaars, die hun talent besteedden aan de Certosa di Pavia. Andreas Sansovino (f 1529) ging reeds over tot de hoog-renaissance.

4°. Een nieuw leven begon ook de schilderkunst in de XIV eeuw. Tal van altaarstukken schiep men in Duitschland, meestal

Sluiten