Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

394

§ 163. Hervormende werkzaamheid der Pausen.

Kort voor zijn dood was de druk der nieuwe uitgaaf der vulgaat voltooid, waaraan hij zelf had gewerkt (1590), maar kwam nog niet uit1). De beroemde Paus regeerde slechts 5 jaren en overleed in 1590.

4°. Zeer kort duurde het bestuur der drie volgende Pausen : Urbanus VII (1590) 17 dagen; Gregorius XTV (1590—1591) 10 maanden en Innocentius IX (1591) twee maanden. Den 30 Januari 1592 werd Clemens VIII 2) (1592—l/f05) gekozen. Hij stond, zooals zijn twee voorgangers, aan de zijde der Fransche Liga ; toonde zich echter zeer tevreden, toen Hendrik IV in 1593 tot de Kerk overging, en gaf hem 17 Sept. van dat jaar de absolutie. Van Clemens VIII ontvingen de beroemde geleerden T o 1 etus, Bellarminus en Baronius het purper. Hij het de Congregationes de auxiliis houden en verbeterde het brevier s). Onze tegenwoordige vulgaat is de officiëele uitgave van het jaar 1592. Tijdens het jubilé van 1600 zag Clemens VIH omstreeks drie millioen pelgrims te Rome. Leo XI (1605) regeerde slechts eenige dagen. Paulus V 4) (1605—1621) kwam in strijd met de Venetiaansche republiek. Deze nam tienden van kerkehjke goederen en schond het privilegium fori, waarop de Paus na herhaalde waarschuwing het interdict uitsprak. Op doodstraf werd de gehoorzaamheid aan den Paus verboden. Weldra waren de meeste geestehjken den Doge ter wille, behalve de Capucijnen, Theatijnen, Minimi en Jezuïeten, die terstond werden verjaagd. Paolo Sarpi verdedigde de republiek, terwijl Bellarminus, Baronius en Fagnanus de zaak des Pausen steunden. De protestanten voedden den haat tegen Rome. Hendrik IV van Frankrijk kwam vredestichtend tusschenbeide en verhinderde den oorlog. Ofschoon reeds in 1608 een overeenkomst tot stand kwam, mochten de Jezuïeten eerst terugkeeren in 1657 5). Aan de hervorming werkte Paulus V ijverig voort. Kunst en wetenschap vonden in hem een machtig beschermer. Gregorius XV (1621—1623) ontwikkelde in zijn kort bestuur een zeer groote kracht. In 1621 verschenen de bullen Aetemi Patris en Decet Romanum Pontificem en bepaalden den vorm der Pauskeuze, die

>) Kaulen, Gesch. der Vulgata, Mainz 1868. Hist. pol. Blatter, 1894, II, 31 ff.

2) Wadding, Vita Clementis VIII, Romae 1723. H. de VEpinois, La Ligue et les Papes, p. 513—668, Paris 1886. s) Zeitschr. für kath. Theol. 1884, S. 289 ff. 4) Bzovius, Vita Pauli V, Romae 1625.

h) Qadaleta, Paolo V e 1'interdetto di Venezia, P. I. Trani 1900.

Sluiten