Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

§ 158. Kerkelijke wetenschap.

441

zinniger was Gregorius de Valentia S. J. (f 1603), 23 jaren lang professor te Ingolstadt. Deze Spanjaard muntte uit door zijn fijn vernuft, helderheid en schrijfwijze, zoodat hij voor een der eersten zijns tijds werd gehouden. Zijn hoofdwerk, Commentarii theohgici, werd in 28 jaren achtmaal herdrukt1). Zeer bekende apologeten waren Fredericus Staphilus (t 1564): Apologia de vero germanoque 8. Scripturae intellectu 2) en vele andere werken, die alle in het Duitsch zijn gesteld ; Joannes Nass(f 1590) die eveneens in het Duitsch schreef, maar veel te scherp; onze Lindanus (f 1588) 3) van Dordrecht, later bisschop van Roermond, uitstekend om zijn eruditie, redeneertrant, kennis der Vaders en degehjkheid. Uit de lange reeks zijner werken (omstreeks 73) was vooral de Panoplia Evangelica bekend *), waarin de Evangehën worden verklaard en verdedigd vooral door het Oude Testament en de traditie der Vaders ; Stanislaus Hosius (f 1579) in Polen, die schreef over het gebruik van den kelk, het caelibaat en het primaat. Grooten opgang maakte zijn hoofdwerk, Confessie- catholicae fidei christianae, dat bij het leven des schrijvers 32 maal herdrukt werd en zelfs in het Arabisch vertaald 6); Thomas Stapleton(t 1598), een der grootste polemisten der XVI eeuw, die uit Engeland om zijn geloof verdreven, professor was te Douai en Leuven : Principiorum fidei doctrinalium demonstratio methodica en andere6); de grootste Franschman dier dagen kard. J. D. du Perron (f 1618), vooral beroemd om znn disputen met den Calvinist Du PlessisMotnay'). Apologetische handboeken, ook thans nog van groote waarde, schreven: Franciscus Costerus S. J. (f 1619): Enchiridion controversiarum praecipuarum 8) ; Martinus Becanus S. J. (t 1624) : Manuale controversiarum 9) ;

!) Ingolstadii 1591 ; Lugduni 1619. 2) Coloniae 1561.

s) Welters, Publications de la Soc. hist. et arch. dans le Duché du Limburg, Maestr. (1890). Tom. 27, 300.

*) Gedrukt te Keulen 1559, 1563, 1571, 1577, 1590 in fol. Zie over zijn werken Willemsen, in „Limburg", Prov. genootschap voor geschiedk. wetensch. Roermond 1899—1902.

5) Opp. Omnia, Coloniae 1584, 2 Tomi.

6) OPP- Omnia, Parisiis 1620. ') Opp. Omnia, Parisiis 1620.

8) Coloniae 1585 enz.

9) Coloniae 1696 en zeer dikwijls.

Sluiten