Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

534

§ 166. Pausdom en Italië.

die echter door de revohitioruiairen voor hun doeleinden en de opniiing des volks werd gebruikt. Pius IX, van nature tot toegevendheid geneigd, gaf terstond een bijna algemeene amnestie aan alle pohtieke misdadigers, zette den gehaten staatssecretaris Lambruschini af en stond zelfs een wijziging der grondwet en een volksvertegenwoordiging met twee kamers toe, die bij de uitvaardiging van wetten en het opleggen van belastingen een beslissende stem hadden. Al dit toegeven voldeed de revolutionnairen geenszins, die veeleer door dit eerste succes nog heviger werden geprikkeld en overal het volk opruiden. Na brak de revolutie van 1848 uit, die zich vooral uitte in hatelijke aanvallen tegen Oostenrijk. Toen Pius IX weigerde voor het ééne Italië te werken en den oorlog aan Oostenrijk te verklaren, werd hij landverrader genoemd en moest zelfs het revolutionnaire ministerie M a m i a n i aanvaarden. Intusschen zegevierden de Oostenrijkers in Lombardije. Ook te Napels had een omkeer ten goede plaats. Pius IX herademde en zond het niinisterie M a m i a n i heen. Nog eens kreeg de meer gematigde partij de overhand onder graaf Pellegrino Rossi, die echter reeds den 15 November 1818 op de trap der Cancellaria door een dolksteek gedood werd. Nu stonden de revolutionnairen aan het hoofd. Pius IX vluchtte den 24 der zelfde maand naar Gaëta 1). Den 5 Februari 1849 zetelde te Rome de constitueerende vergadering, die den 9 het wereldhjk bestuur des Pausen vervallen verklaarde en de republiek uitriep. De leiding ontvingen Mazzini2), Saffi en Armellini. Men plunderde de kerken en confisqueerde de goederen der doode hand. Spoedig riep Pius IX echter de hulp van Oostenrijk, Spanje, Frankrijk en Napels in. Reeds den 2 Juh 1849 trokken de Franschen Rome binnen en herstelden de orde. Den 12 Juh 1850 keerde Pius IX, na 17 maanden afwezigheid, in de eeuwige stad terug. Een Fransche bezetting verzekerde de rust.

Toch was die slechts schijnbaar, omdat Victor Emanuel

histoire, son siècle, VIII éd., Paris 1878. Pougeois, Histoire de Pie IX, son pontificat et son siècle, 6 vols, Paris 1877—1886. Gillet, Pie IX, sa vie et les actes de son pontificat, Paris 1877. Hulskamp, Pius IX in seinem Leben und Wirken, 4 Aufl. van Molitor, Munster 1875.

*) Pius ontving tal van adressen uit alle streken der wereld. Zie Le monde Catholique a Pie IX dans 1'exil.

') B. de Cesare, Roma et lo Stato del Papa dal ritorno di Pio IX al 20 Settembre, Roma 1906, P. E. Gruber, Giuseppe Mazzini e.la rivoluzione, Roma 1905.

Sluiten