Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

584

§ 176. Ontwikkeling der kerkelijke leer.

Wegens de hitte van het jaargetijde en den oorlog (19 Juh) tusschen Duitschland en Frankrijk keerden vele vaders naar huis terug. Na de inneming van Rome (20 Sept.) kon echter aan de voortzetting van het concilie niet gedacht worden, zoodat Pius IX het den 20 October tot betere tijden suspendeerde x). Leo XIII verklaarde later het Concilium Vaticanum voor geëindigd. Ofschoon de ontstane woeling niet terstond tot rust kwam, onderwierpen zich toch allengs aUe bisschoppen der kathoheke Kerk. De ongehoorzame geestelijken en geloovigen wendden zich tot de oud-kathobeken 2).

4°. Di de laatste jaren is in den schoot der Kerk de noodlottige beweging der Modernisten ontstaan. Djl naam der moderne ideeën kwam men tot systemen, die niet alleen de vernietiging der gronddogma's, de Drievuldigheid, de menschwording, de opstanding, maar zelfs het idee van het dogma zelf in het grootste gevaar brengen, zoodat er van de Kerk weinig meer dreigde over te schieten, dan godsdienstige droomerijen, een Kerk zonder dogma's, zonder gezag, zonder eeuwigheid, zelfs zonder Christus. La Frankrijk stond L o i s y 8) aan het hoofd der beweging. Zeer verspreid was het kwaad in Itahë, waar de Studi Beligiosi van Florence het evolutionisme beschermden, de ideeën van F o g a zz a r o (II Santo) zich verspreidden en het Rinnovamento zich openbjk tegen het kerkelijk gezag bleef verzetten. Dj. Duitschland vloeiden de dwalingen van S c h e 11 en anderen eveneens uit het pantheïsme voort en eindigden in een godsdienstig evolutionisme *). Al te zeer toch herinnert het Deus causa sui van S c h e 11 aan den pantheïst H e g e 1. Dj Engeland schrikte Tyrrell niet terug voor een radicale evolutie van alle dogma's, zooals uit zijn beruchten brief en zijn artikelen in het Rinnovamento en de Quarterly Review overduidelijk bbjkt. Dj Amerika was het Amerikanisme of het vrije liberale kathobcisme van H e c k e r (f 1888) en zijn volgelingen reeds veel vroeger, den 22 Januari 1898, door Leo XIII verworpen. Een zeer bandelooze vrijheid ver-

J) Constit. Postquam Dei munere 20 Oct. 1870.

') Cf. nog de prachteditie : Actes et histoire du Concile de Rome, premier du Vatican, pubhés sous la direction de Victor Frond, Paris, 8 vols, in fol.

s) Zijn werken : L'Evangile et 1'Eglise en Autour d'un petit livre werden door Pius X op den Index geplaatst.

4) De dogmatiek van Schell is reeds vroeger door Leo XIII verworpen en op den Index geplaatst.

Sluiten