Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

598

§ 179. Kerkelijke wetenschap.

weder de overhand en bevorderde ook de kerkehjke studiën, welke vooral tot boogen bloei kwamen na het Vaticaansch concilie.

2°. De bijbelstudie deed in de XIX eeuw een machtige schrede vooruit, omdat de hulpwetenschappen welbcht meer dan ooit werden beoefend. Toch leidde bij sommigen de geest van critiek tot een vrij groote driestheid in het vaststellen van den tekst, in de bepaling der authenticiteit en der inspiratie 1). Aan de introductie is zeer veel gewerkt door Hug. Haneberg, bisschop van Spiers, Patrizi S. J., die ook zeer geleerde commentaren nahet ;Kaulen, Cornely S. J., Belser en Vigouroux. Voor den bijbeltekst heeft B. de Rossi zeer groote verdienste. Als goede vertalers zijn vooral Kistemaker, Loch en A11 i o 1 i, ten onzent Beelen en Lipman bekend. Onze nieuwste vertaling van het Oude Testament 2) en de gedeeltelijke van het Nieuwe 3) mag met eere worden genoemd. Van de talrijke uitmuntende exegeten der XIX eeuw (Schegg, Schanz, B i s p i n g enz.) moeten vooral de schrijvers van den Cursus scripturae sacrae 4) worden genoemd, die thans ook het degelijke werk met een Lexicon biblicum hebben verrijkt. Voor de bijbelsche archeologie heeft de Dictionnaire biblique van Vigouroux en zijn talrijke medewerkers zeer groote waarde. Om de bijbelstudie in het rechte spoor te houden heeft Leo XIII kort voor zijn dood te Rome een bijbelcommissie opgericht, waaraan in de verschillende landen consultoren zijn verbonden. Voor eenige jaren heeft P i u s X de voorbereidende werkzaamheden eener nieuwe editie der vulgaat toevertrouwd aan de orde der Benedictijnen en het Bijbelinstituut te Rome aan de Sociëteit van Jezus.

3°. Naarmate de strijd tegen de Kerk heviger werd, kwam ook de apologie tot krachtiger ontwikkeling. Dj. Itahë zijn vooral kardinaal Gerdil, Franco en Pelicani bekend. Spanje kan mët fierheid op Balmes6) en Donoso Cortes wijzen. Frankrijk heeft een reeks van apologeten : De Maistre8),

J) Zie het decreet Lamentabili van 3 Juli 1907. 2) 's-Hertogenbosch 1894. s) Amsterdam 1906.

4) Parisiis 1885 ss.

5) El Protestantismo comparado con el Catolicismo, Barcelona 1842—1844.

«) Du Pape, Paris 1820. Soirées de St. Pétersbourg, Paris 1821.

Sluiten