Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

COMMUNISME

39

hoogst eenvoudige samenleving, die nog geheel aan het begin harer ontwikkeling staat. En zelfs daar is er gezag van familiehoofden. Hoe meer de samenleving uitgroeit, hoe ingewikkelder zij wordt, des te veelzijdiger en gecompliceerder ook de gedragsregelen moeten worden, die haar mogelijk maken en des te onvermijdelijker het wordt, de opvolging ervan zoo noodig met den sterken arm te kunnen afdwingen. Zoowel geschiedenis als psychologie stellen dit buiten twijfel l1) Welnu, een ideaal, dat niet voor verwezenlijking vatbaar is, is slechts een schijn-ideaal, een illusie, welke slechts ontgoocheling in haar gevolg voeren kan en daarom gevaarlijk is*

Ontgoocheling toch wekt de slechtste hartstochten op. Een volk, dat zich laat verleiden om, geloof hechtende aan de gouden bergen, welke communistische propagandisten het voor oogen doen spiegelen, zich aan te sluiten bij een beweging tot omverwerping van het bestaand gezag, keert zich niet alleen tegen dien vermeenden vijand maar ook tegen zichzelf. De pogingen tot die

*) Men denke zich — om een voor ieder duidelijk voorbeeld te nemen — het moderne verkeer in een groote stad zonder regeling door verkeersagenten, die, als vertegenwoordigers der overheid, het opvolgen hunner handbevelen afdwingen kunnen.

Sluiten