Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

202

dan die van een koninklijk absolutisme: de Goddelijke Voorzienigheid f" 1

Unam Sanctam. Op deze synode is de beroemde bulla U n a m S a n c t a m uitgevaardigd. Er worden in dit document geen nieuwe leerstellingen verkondigd. Het staatsrecht der Middeleeuwen, zooals het eeuwen lang gegolden had, is er in ontvouwd en verdedigd tegen de revolutie der legisten.

Misschien zou Filips IV zich verzoend hebben met de rechtmatige beginselen van den Paus, als niet Nogaret juist in 1302 zijn vwtteöbwensman was geworden. Van hemifc het verfottlijk plan afkomstig Bonifatius)-VIII gevangen te nemen, hem naar Frankrijk te ontvoeren en hem daar te laten veroordeelen door een nationaal concilie. Ongelukkigerwijze kwam de Fransche' regeering te weten, dat de excommunicatie van Filips IV en zijn dienaren binnen kort te wachten Stond. Nogaret haastte zich naar Italië* overviel met een troep schavuiten den Paus te Anagni, drie dagen was Bonifatius zijn gevangene, totdat de burgerij van de stad hem bevrijdde, 1303.

Anagni. In den nacht van 7 op 8 September 1303 overweldigen de handlangers'van Nogaret'l^padseüjk tosttel. 'De grijze Paus wachtte hen af, zetelend omzijn troon* ia vól ornaat, de tiaar op het hoofd, het kruis en de sleutels in de hand. „Omdat ik ben verraden als Jezus Christus, wil ik ten minste als Paus sterven", had hij gezegd, de gewelddaad ^erwadMend. Tweecwjner kardinalen waren bij hem gebleven. Geen bedreiging* geen beleediging werd hem gespaard. Bonifatius wees met bewonderenswaardige geestkracht de woede van zijn vijanden af met de haast uitdagende woorden: „Hier is mijn hoofd, hier mijn hals." Nogaret wilde den Paus verpletteren onder zijn geweld om hem te ontrukken de toestemming voor de bijeenroeping van een nationaal con-; cilie in Frankrijk, waar hij zou veroordeeld worden. Drie dagen lang duurde het lijden van den 86-jarigen grijsaard. Van dién tijd maakte een zijner trouwe kardinalen — later*üjn opvolger als Paus Benedictus XI — gebruik, om de burgerij van Anagni van de misdaad op de hoogte te brengen. De heele streek raakte in rep en roer, den derden dag stond een menigte van tien duizend voor het kasteel; onder den kreet: „Leve de Paus! Dood aan de verraders!" wilden zij Bonifatius Jjevrijden. Het;ketnt tot een gevecht, de bende van Nogaret wordt uiteengeslagen, hij zelf ontsnapt ternauwernood. Een geleide van Romeinsche ridders, ter hulp toegeschoten, brengt den Paus veilig naar Rome terug, n October is de Paus daar gestorven, bezweken onder de overspanning van den ,-^^>3>a?ftK laar voor de rechten van de katholieke christenheid tegenover het Caesarisme. Het is alsof hij een voorgevoel heeft gehad van de worsteling, die hem wachtte, ïïfllift'bij het begin van zijn pontificaat had hif als devies gekozen: Deus in ad-

14

Sluiten