Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

237

aangenomen. Lissabon is in 1147 op de Mooren veroverd.

Verovering van Zuid-Spanje. Gedurende de dertiende eeuw worden aan de macht der Mohammedanen in Zuid-Spanje de zwaarste slagen toegebracht. In 1212 lijden zij een onherstelbare nederlaag bij T'o 1 o s a in de Siërra Morena; in 1236 wordt C o rd o v a hun ontnomen, in 1238 Valencia. Alleen het koninkrijk Granada bleef den Mooren nog over. Ware het niet, dat zij telkens versterking ontvingen van hun geloofsgenooten in Noord-Afrika, hun laatste bolwerk zou niet tot 1492 hebben stand gehouden.

Intusschen hadden de koningen van Aragon reeds vasten voet verkregen op Italiaanschen bodem. Tengevolge van de S i c iliaansche Vesper, 1282, waren de Franschen uit Sicilië verdreven, Pedro III aanvaardde er de regeering en voegde het eiland bij zijn rijk. Dit is het begin geworden van de latere, overheersching der Spanjaarden in Italië.

Venetië ontstond na de vernietiging van Aquileja door de Hunnen. De bewoners van deze stad zochten een schuilplaats in de lagunen van de Adriatische Zee, daar vormden zich visschersdorpen en deze vereenigden zich kort vóór 700 tot een gemeenebest onder een doge (doge = latijn: dux). De kleine staat ontwikkelde zich zoo voorspoedig, dat zij omstreeks 1000 de geheele Adriatische Zee beheerschte. Maar eerst de kruistochten hebben Venetië groot gemaakt. Het werd de onmisbare transito-haven tusschen West-Europa en het Oosten, zooals Amsterdam (het Venetië van het Noorden) dat in de zeventiende eeuw is geweest tusschen Zuid- en Noord-Europa. Toen ook verwierf de rijke republiek zich koloniën: de kusten van Dalmatië en Epirus, een deel van Morea, Negropont en Creta, zelfs een wijk van Constantinopel. Vooral de vierde kruistocht deed haar macht aanzienlijk toenemen.

Een moeilijken strijd heeft Venetië uit te vechten gehad tegen zijn mededinger Genua. De beslissende zeeoorlog, die Genua voor altijd onttroonde, eindigde in 1381. Venetië was de eerste zeemogendheid in de Middellandsche Zee en beheerschte den handel op de Levant. Het breidde zijn gebied nog uit met Corfu en Cyprus. De republiek bereikte haar hoogsten bloei in de eerste helft van de vijftiende eeuw.

De Turken hebben, aan de macht van Venetië veel afbreuk gedaan, vooral in de zestiende eeuw. De groote tijd was toen voorbij. De ontdekkingen maakten Portugal en Spanje zeemogendheden van den eersten rang, de wereldhandel werd naar het Westen verplaatst,