Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

263

lijk regeeringswerk, zonder eenig voordeel voor zijn landen. Het was het begin van een vij andschap tusschen het Fransche koningshuis en de Habsburgers, welke bijna drie eeuwen lang de volkeren van Europa verontrust heeft.

Eerste oorlog met Frans I, 1521—1526. In den aanvang reeds leed Frans een gevoelig verlies door het verraad van Karei van Bourbon, Connétable van Frankrijk, die, door zijn koning beleedigd, naar Karei V overliep. Frans trok over de Alpen naar Pavia, waar hij in 1525 verslagen werd. Zelf viel hij in de macht zijner vijanden. Hij moest den smadelijken vrede van Madrid sluiten, waarbij hij afstand deed van Milaan, Boergondië en de soevereiniteit over Kroon-Vlaanderen en Artois. Daarenboven verbond hij zich Bourbon te herstellen in diens bezittingen en waardigheden en twee prinsen van Frankrijk als gijzelaars te stellen. Nauwelijks was Frans in zijn rijk teruggekeerd, of hij herriep de vredesbepalihgen.

Paus Clemens VII was echter na Karel's overwinning bevreesd geworden voor diens groote macht en sloot een verbond met Frankrijk tegen den keizer. Dit was de aanleiding tot den.4weeden oorlog tegen Karei V. Deze werd bovendien nog in het Oosten aangevallen door Sultan Soliman II, die door Frans I was opgestookt. De Turken versloegen Karel's zwager, Lodewijk II van Hongarije, bij Mohacs, veroverden Boeda-Pesth en maakten Hongarije tot een Turkschen vazalstaat.

Tweede oorlog, 1537—1529. De Connétable deed, tegen Karel's bedoeling, gedwongen door het slecht betaalde keizerlijk leger, een snellen tocht naar Rome. Hij zelf sneuvelde, maar zijn leger nam de Eeuwige Stad stormenderhand in, waar de Luthersche Duitsche „landsknechten" en de Spaansche huurtroepen de vreeselijkste gruwelen bedreven en zelfs den Paus gevangen namen. De troepen van Frans werden in Lombardije door de keizerlijken verslagen. Karei V bleef dus overwinnaar, maar wegens de godsdiensttwisten in Duitschland en het Turkengevaar verlangde hij naar vrede.De vrede van K a m e r ij k in 1529, bijgenaamd de Damesvrede-— omdat hij gesloten werd door toedoen van Louise van Savoye, de moeder van Frans, en Margareta van Savoye, de tante van Karei — maakte een einde aan den strijd. Hierbij werd bepaald, dat Frans Boergondië behield, maar Milaan moest afstaan.

Nog in hetzelfde jaar kwam Karei het Turkengevaar te boven door de heldhaftige verdediging van Weenen, dat Soliman zoolang bezig hield, .tot de nadering van den winter hem tot den terugtocht naar Turkije noodzaakte. Daarop werd Karei in 1530 te Bologna plechtig door den Paus als keizer gekroond. Zijn opvolgers lieten zich niet meer door den Paus kronen en noemden zich „verkozen Roomsen KeizeiPV "■■

Derde oorlog. In 1536 brak opnieuw de oorlog met Frans uit, die met den wapenstilstand van Nizza eindigde, Daarop trok Karei naar

Sluiten