Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

io6

Karei X miste het doorzicht en de zelfstandigheid van zijn voorganger. Hij liet zich te veel beheerschen door de royalistische partij, zoodat de liberalen hem verweten, dat hij het ancien régime wilde herstellen.

Het ministerie-Villèle joeg de liberalen tegen zich in hel harnas door „la loi du m i 11 i a r d", 1825. Daardoor werd een schadeloosstelling van een milliard francs in 3 % rentebrieven beschikbaar gesteld voor de emigranten, wier goederen tijdens de revolutie waren verbeurd verklaard. Het voordeel van dezen maatregel was, dat de eigenaars der bezittingen nu in hun eigendom erkend werden. Het was deze wet, die Chateaubriand het sarcasme in de pen gaf: „Les Bourbons n'ont rien appris et rien oublié".

De regeering werkte onwillekeurig den groei van de liberale partij in de hand. De geschiedschrijvers Thiers en Guizot waren haar leiders, Casimir Périer een van haar meest invloedrijke vertegenwoordigers. Zij had succes. Bij elke verkiezing komen er meer liberalen in de Kamer van Afgevaardigden. Villèle wil den stroom tegenhouden door een Kamerontbinding, verliest den strijd en treedt af.

Het ministerie-Martignac, 1828, trachtte verzoenend op te treden tusschen de royalisten en liberalen. Het diende eea ontwerp in, waardoor het kiesrecht vrij wat verruimd werd en de weg gebaand naar het herstel der kieswet van 1817. Dit voorstel echter gaf den liberalen te weinig naar hun zin, was den royalisten te rekbaar: het ministerie moest aftreden.

Dan treedt op het ministerie-Polignac, op en top conservatief.

Ministère impossible. Spottend sprak Talleyrand van „het onmogelijke ministerie". Hartstochtelijker dan ooit werd de partijstrijd hervat, ditmaal om ten slotte uit te loopen op de revolutie van 1830. De liberale pers opent een heftige campagne tegen de regeering. De club „A i d e-t o i, 1 e ciel t'aidera", die in verbinding stond met de Vrijmetselarij, organiseert een stelselmatig verzet. Mignet, Chateaubriand (in het Journal des Débats), Thiers (in de National) zijn de leidende woord- en penvoerders tegen het ministerie. In bedekte termen wordt een revolutie reeds aangeduid. De oppositie verovert de meerderheid in de vertegenwoordiging. Karei X ontbindt herhaaldelijk de Kamer, maar steeds stijgt de macht der liberalen.

Verovering van Algiers, 1850. In 1830 probeert de regeering een middel om de opgewonden gemoederen te kalmeeren: zij begint de verovering van Algiers. In het begin van Juli komt het bericht, dat de stad is ingenomen, al moest het land nog veroverd worden. Maar de poging faalt, 2/s van de Kamer is liberaal.

Sluiten