Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

137

De koning trachtte zich te handhaven in het „juste milieu", door noch aan de conservatieven, noch aan de vooruitstrevende fractie te veel toe te geven. Hij wist veelal zijn eigen zienswijze te doen gelden, dikwijls tegen den zin zijner ministers.

De legitimistische partij stond de rechten van het huis Bourbon voor en erkende als wettig koning den graaf de Chambord (Hendrik V).

In 1831 en 1832 werd een poging gedaan om den pretendent op den troon te brengen. De hertogin de Berry, de weduwe van den in 1820 vermoorden hertog, komt naar de Vendée in diep geheim, om er de plattelandsbewoners voor haar plan te winnen. Zij bereikt haar doel niet. Slechts weinigen sluiten zich bij haar aan. Het kostte de regeering niet veel moeite om een begin van agitatie te onderdrukken. De hertogin zelf is gevangen genomen. Kort daarop wordt zij vrijgelaten, haar positie is geheel onmogelijk, als haar huwelijk met een Italiaanschen graaf bekend wordt. Voorloopig is er van de zijde der Bourbons geen gevaar voor de Juli-monarchie te duchten.

De Republikeinen. Gevaarlijker tegenstanders zijn de republikeinen. Hun doel is den troon van Louis Philippe omver te werpen en een republiek te stichten. Zij agiteeren druk voor hun beginselen en doen herhaaldelijk meer of min heftige opstootjes ontstaan.

Sociaal-democraten. Onder hen treden steeds meer op den voorgrond de s o c i a a 1-d emocraten.

De grondslag van deze partij was reeds gelegd in den tijd van Lodewijk XVIII door S a i n t-S i m o n (f 1825). Hij fantaseerde een utopistische maatschappij-hervorming, verkondigde de theorie van het staatssocialisme, welke leidde tot het idee van de nationale werkplaatsen, de opheffing van het kapitaalbezit en de particuliere concurrentie. Ook in Frankrijk deden zich de gevolgen gevoelen van de ontwikkeling der grootindustrie. Overproductie, lage loonen, werkloosheid zijn de beste propagandisten voor de denkbeelden van SaintSimon.

Tijdens de Juli-monarchie werd de sociaal-democratische beweging voortgezet onder aanvoering van Fourier, Proudhon en Louis Blanc.

Fourier was communist en trachtte zijn theorieën in praktijk te brengen door de stichting der Phalanstères, socialistische miniatuur-maatschappijtjes, een soort van koloniën, waar zijn denkbeelden werden toegepast.

Proudhon was anarchist. Hij streefde naar omverwerping van den staat; van hem is afkomstig het bekende „la propriété, c'est le vol".

De gevolgen van deze propaganda bleven niet uit. In 1834 brak te Lyon een heftig arbeidersoproer los, vijf dagen duurden de Straatgevechten, die met geweld werden onderdrukt door het leger. Dikwijls gingen de republikeinen samen met de sociaal-democraten.

Sluiten