Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

220

in het Parlement, D i s r a e 1 i trad op aan het hoofd van een conservatief kabinet, dat aanstonds de volkomen gelijkstelling tusschen patroon en arbeider voor de wet vastlegde. Gevangenisstraf bij contractbreuk verviel.

Home Rule. Onder het nieuwe ministerie kwam de Iersche -kwestie in een hoogst acuut stadium. Ierland vond een buitengewoon voorvechter van zijn rechten in P a r n e 11, die den eisch herhaalde, reeds door O'Connell gesteld, van „home rul e", d. w. z. eigen bestuur met eigen parlement, voor Ierland.

De Iersche afgevaardigden in het Parlement sloten zich aaneen onder zijn leiding in hun strijd om autonomie. Parnell was protestant, maar overtuigd van het recht der leren. Hij met zijn zeven medestanders voerden met bittere taaiheid het wapen der obstructie tegen de beide andere partijen. Om beurt hielden zij redevoeringen zonder eind. Zittingen van 28 uur kwamen meermalen -voor.' Tot nu toe was aan het recht van spreken nooit een tijdgrens gesteld; nu echter moest wel een besluit vallen, dat den voorzitter de bevoegdheid verleende ■om een hd, dat de werkzaamheden onmogelijk maakte, uit het Lager Huis te verwijderen. Maar zonder den steun der Ieren zelf zou Parnell weinig kunnen bereiken, omdat het conservatieve ministerie-Beaconsfield de Iersche kwestie moedwillig verwaarloosde.

Tweede ministerie-Gladstone, 1880—1885. In 1880 leden de conservatieven de nederlaag bij de verkiezingen, in hoofdzaak door het minder gelukkig financieel beleid van den premier *). Gladstone 'en de liberalen kwamen weer aan het roer.

Gladstone vond de Home-rule-partij in volle actie, toen hij het "bestuur aanvaardde. Parnell was er in 1879 in geslaagd de Iersche Ijoeren aaneen te sluiten in een groote organisatie: „The National League". Het doel daarvan werd op de eerste plaats den pachters het eigendomsrecht op hun pachtterrein te doen verkrijgen door een gezamenlijke actie. Deze agrarische beweging vormde den ruggesteun van den poh'tieken strijd in het Parlement.

Gladstone trachtte een oplossing te vinden door een verscherpt Land-actontwerp, dat echter in het Hooger Huis verworpen en door de Parnellisten als half werk veroordeeld werd. Sedert ging het hard tegen hard. De obstructie der Ieren begon opnieuw. Parnell greep in Ierland zelf naar het middel van dood-

1) Het voortdurend oorlogsgevaar wekte nu weer ontevredenheid, zoodat de liberalen de meerderheid veroverden. Beaconsfield verkreeg op het congres -te Berlijn, Cyprus, annexeerde (1877) Transvaal, hield Rusland op een afstand van Indië (Afghanistan), maar de geestdrift voor zijn imperialisme verzwakte, doordat het veel te duur was.

Sluiten