Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

246

Portugal. De geschiedenis van dit land is één lange lijdensweg. De regeeringsmacht bleef er de buit der met elkaar wedijverende partijleiders, het parlementarisme verhinderde de verantwoordelijke ministers niet de wetten te overtreden en de verkiezingen naar hun belangen te beïnvloeden. Voor de volksontwikkehng is niets gedaan: */6 der Portugeezen waren analphabeten. Handel en industrie Zijn, als in de achttiende eeuw, in handen van het Engelsch groot-kapitaal.

Koning Lodewijk I(t 1889) kon de lichtzinnigheid en zelfzucht der partijen niet de baas worden. Liberale en conservatieve ministeries wisselden elkander af, zonder dat de toestand van den staat er iets op vooruitging. De financiën bleven zorgwekkend, de republikeinen en sociaal-democraten wonnen voortdurend meer aanhangers.

Lodewijk's zoon, Karei I, 1889—-1908, moest in 1892 zijn toevlucht nemen tot een staatsbankroet. Voorloopig werd de rente getiërceerd.

In 1906 begon de regeering krasse maatregelen te nemen tegen de revolutionnaire propaganda der republikeinen. De Cortez echter kwamen in verzet; ze werden ontbonden, het ministerie trad op met dictatorialen dwang. Het antwoord van de oppositie was een samenzwering tegen den koning. In 1908 werd Karei I op een rijtoer door Lissabon neergeschoten.

M a n u e 1 II volgde op. Hij herstelde wel den parlementairen regeeringsvorm, maar in 1910 verraste hem een mihtaire opstand van vloot en leger. De monarchale officieren werden vermoord, het koninklijk paleis beschoten. Manuel nam met zijn gezin de wijk naar Gibraltar zonder tegenstand te bieden.

Een voorloopige repubhkeinsche regeering begon onmiddellijk met een scherpe vervolging van de katholieke Kerk. Zij proclameerde in 1911 scheiding van Kerk en Staat, verbande de kloosterlingen, verbood het godsdienstonderwijs in de staatsscholen. Bij de algemeene verkiezingen van 1911 werden alleen republikeinen als candidaten voor de Cortez geduld.

De zoo gevormde vertegenwoordiging schafte de monarchie af. Maar de toestanden verbeterden niet. De republikeinen gingen te werk als echte dwingelanden, ofschoon de parlementaire regeeringsvorm hersteld was. De toekomst van Portugal is nog altijd onzeker, omdat niets er op wijst, dat het zich uit zijn verval zal weten op te heffen.

Zwitserland bevindt zich in menig opzicht in een benijdenswaardige positie. Zijn bergen vormen zulke afdoende natuurlijke grenzen, dat geen der groote mogendheden er gedurende meer dan honderd jaar aan gedacht heeft pogingen te ondernemen, om de onafhankelijkheid van het nijvere bergvolk aan te tasten en tegelijkertijd geniet Zwitserland het voorrecht er geen zeekusten op na te houden, waardoor het gespaard bleef voor de drukkende uitgaven ten behoeve van vlootversterking. Toch bloeit het land door het drukke toeristenverkeer en profiteert het van den wereldhandel, getuige de gelukkige combinatie van zuivelindustrie en cacaobewerking.

Ook de binnenlandsche staatkundige verhoudingen zijn gunstig, zij worden zelfs nu en dan ten voorbeeld gesteld in andere landen. Eenheid van nationaliteit

Sluiten