Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

279

fluisteren kwam het weldra tot spreken, van spreken tot dreigen: de crisis trad in. Duitschland is in 1917 over het hoogtepunt van zijn kunnen heen, het beweegt zich in de dalende lijn. Het „Deutschland, Deutschland über alles" van 1914 verstomde, overstemd door de stilte van bange zorg. Het jaar 1918 zou de dramatische ontknooping brengen.

§ 5. De Ontknooping, 1918.

I. De oorlog tot in het najaar van 1918.

De 14 Punten van Wilson. De aandacht van de geheele wereld werd in het begin van 1918 gericht op Washington. 8 Januari legde Wilson het Congres der Vereenigde Staten een boodschap voor, waarin zijn beroemde 14 punten ontvouwd zijn als grondslag voor een toekomstigen wereldvrede:

1. Openbaarheid der internationale diplomatie, absolute vrijheid van het verkeer in open zee, ook in oorlogstijd, onbelemmerde handelsbetrekkingen tusschen alle volkeren, beperking der krijgstoerustingen tot het onmisbare.

2. Algeheel herstel van België en teruggave van Elzas-Lotharingen aan Frankrijk met restauratie van het in dit land verwoest gebied.

3. Verbetering der grenzen van Itahë naar den maatstaf der nationaliteit.

4. Autonomie voor de daartoe in aanmerking komende volkeren van den Balkan en de Donau-monarchie.

5. Een onafhankelijk Polen met een veiligen toegang naar de zee, (corridor).

6. Stichting van een internationalen volkenbond als waarborg voor de staatkundige onaantastbaarheid der groote en kleine staten.

Het is opmerkelijk, dat het Duitsche Rijk in de 14 punten niet was genoemd, daarentegen wel degelijk over zijn belangen aan oost- en westgrens en als handelsmogendheid beschikt werd. Zonder een bewustzijn van overwicht aan de zijde der Entente kan deze wereldgrondwet dan ook niet afgekondigd zijn.

Wel wijdt Wilson een bijzondere beschouwing aan het Duitsche Rijk in zijn boodschap aan het Congres: „Wij koesteren geen afgunst jegens de grootheid van Duitschland en dit programma bevat niets wat aan deze grootheid afbreuk doet: wij willen Duitschland geen schade toebrengen of in het in den weg staan wat betreft zijn invloed of machtspositie; wij wenschen alleen, dat het een plaats onder de volkeren zal innemen, berustend op gelijkheid, niet op overheersching; ons doel is een vrede door recht". Maar deze idealismen maken den indruk van al te zeer in strijd te zijn met de voorgestelde feitelijkheden der 14 punten, dan dat zij groot vertrouwen zouden verdienen: zij waren gericht tegen de centrale mogendheden.

Sluiten