Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

285

In Voor-Azië konden de Engelschen hun zegevierenden opmarsch doorzetten, totdat zij in October Damascus en Beiroet, wat later ook Aleppo veroverden.

Ter zee heerschte de overmacht der geassocieerde mogendheden. Zweden, Noorwegen, Denemarken en Nederland ondervonden van deze zijde de beleedigende gewelddaad der in beslagneming van hun in de vaart zijnde schepen op grond van het angarierecht, een laffe uitvlucht om de rechtskrenking te versluieren.

II. De inzinking der centrale mogendheden, October—November 1918.

Al hun veroveringen te land hebben de centrale mogendheden niet voor een ramp kunnen behoeden. Zij vergden door hun mihtaristisch-autocratisch bewind te veel van het uithoudingsvermogen hunner onderdanen. Zoolang hun leger in stand bleef, konden zij de wanhopige worsteling rekken, totdat de deerlijke ineenstorting volgde, schijnbaar plotseling.

De Neuorientierung in Duitschland en Oostenrijk was niets anders dan de voorbode van de omwenteling. Hertiing's ontwerp tot hervorming der verkiezingen voor den Rijksdag in ietwat meer democratischen zin werd wet, maar de belastingen moesten ongekend hoog worden opgevoerd. In de pers kwamen verschijnselen van ontmoediging en ontevredenheid aan den dag, de oppositie van de sociaaldemocraten werd heftiger. Zij eischen van de regeering invoering van den parlementairen regeeringsvorm, herstel der persvrijheid en van het vereenigingsrecht, wegneming van alle vredesbelemmeringen. Hertling hield echter een verder doordringen van de democratische strooming in de staatsinrichting tegen.

De Wapenstilstand van Saloniki. Toen kwam de eerste jobstijding: de wapenstilstand van Boelgarije met de Entente, 29 September gesloten te Saloniki, het begin van de nederlaag der centralen. Boelgarije gaf den strijd op en aanvaardde de volgende voorwaarden:

1. Ontwapening en militair protectoraat der geallieerden.

2. Verbreking van alle samenwerking met Duitschland en Oostenrijk.

Servië was bevrijd. De vijand stond aan den Donau. In den Duitschen Rijksdag begreep men, dat de Balkan verloren, het keerpunt in den loop der gebeurtenissen aangebroken was. Vandaar de aandrang om nu den parlementairen regeeringsvorm in te voeren om het gevaar van een revolutie nog te keeren. Hertling weigerde en nam ontslag. Prins Max van Baden werd zijn opvolger, 1 October.

Het Eenheidsmanifest van keizer Karei. Het bewustzijn van de

Sluiten