Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

154

revolutionnair en catastrofaal en een haard van causaliteit.

Aldus laat Verkade hem zien. Let op zijn monoloog na de eerste scène met de reizende tooneel-troep, als hij uit een nauwelijks vatbaar complex van fantastische overwegingen zich met moeite tot „logisch-denken" dwingt. Met een wil tot actie, die, met miskenning van alle opportuniteit, in één slag het allerdiepste in het leven van de hem omringenden blootlegt, en het gansche hof tot een vertwijfeling der wanhoop drijft: zoo plotseling krijgen zij in den spiegel van dezen „Spiegelmensch" zich zelf te zien'

De scène met de doodskop geeft hij zoo los van alle traditioneele gewichtigheid, dat wij na zoo en zooveel klassieke Hamietopvoeringen weer tot Shakespeare's warm-menschelijke bedoeling worden teruggevoerd. Bijna „nonchalant". Zijn „arme Yorick" klinkt dus niet als een prettig-bekend citaat, maar grijpt ons in het hart als de huivering van een nietig mensch voor de mysterieuze beschikkingen van een almachtig Noodlot.

Van Dalsum had zich tot een prachtige Claudius gemaakt. Wij veroordeelen hem niet, maar beklagen hem. Te duidelijk staat en richt ook achter hem het al-beschikkend Noodlot. Nel Stants, hoe bewonderenswaardig haar „spel" als Ophelia ook is, treft niet door die toon van waarlijke, innerlijke „beleving", die deze heele vertooning tot iets zoo bijzonders maakt. Maar waar zullen we ook de geroutineerde actrice vinden, die deze hoog-gestemde onschuld geheel naar wensch zou vertolken?

Onder de (met zeer bescheiden bloemen-offers) gehuldigden was de componist der begeleidende muziek, Alex de Jong. Zijn aandeel: het geven van een muzikale „onderlijning", treedt uiteraard weinig op den voorgrond. Het bleef (op zichzelf als muziekwerk van groote bekoring) de zachte „stem der ziel", die in ons-zelf spreekt, en het verstandelijk ontvangene in abstrakten tale bevestigt. Dit is de heerlijke taak der muziek1: ze zingt in ons-zelf, en zelfs daar, waar men zich nauwelijks bewust is dat ze zingt, verklaart ze op direkter wijze dan de verstandelijke ontroering dit vermag, alle oer-menschelijke emoties.

Sluiten