Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

EN UITVINDINGEN

39

terwijl dezen, bij gebrek aan andere argumenten, I hun toevlucht namen tot den kerker, de pijnbank en den brandstapel.

De algemeene verbreiding van den anti-dogmatischen geest werd dus verhaast; het voorgaan in de gedachte ging over van den priester naar den lleek. De man, die zonder hulp van anderen onderzocht, eischte, terwijl hij voor de raadsels van het I heelal stond, voor zichzelf het recht op, om overleI vering en de stelsels der scholen op zij te zetten en |de waarheid te volgen, waarheen deze ook zou leiden.

Galileï slaat de nieuwe noot aan, wanneer hij, als Ihij in 1579 aan Kepler over de natuur schrijft, be1 weert: „Wanneer wij haar besluiten hebben, geldt j gezag voor niets; rede is oppermachtig."

III. De invloed vim de drukpers

Uitvindingen speelden, evenzeer als ontdekkingen, hun rol in de Middeleeuwsche tijdsorde en het opkomen van een nieuwe levenswijze en gedachte. Wij zouden de lange rij van praktische toepassingen, welke gedurende de Renaissance het eerst ingevoerd werden, of ten minste voor algemeen gebruik werden veranderd, kunnen doorloopen en kunnen aantoonen, hoe elk van deze op directe of indirecte wijze er toe ^medehielp, dat de geest veranderde en zich verbreidde.

Zoo maakte, om een voorbeeld te noemen, het kompas, dat uit het begin der 14e eeuw schijnt te

Sluiten