Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE HERLEVING

een heftigen aanval op de leerstellingen en de levenswijze van de monniken in. Daarom worden zij gerekend tot de krachten, die achter de hervorming stonden.

Hier treffen wij tevens het meest in het oog springende punt van verschil tusschen het humanisme ui Italië en dat in Duitschland aan. In Italië nameh]k leidden de herboren klassieken tenslotte tot een algeheele toewijding aan vorm en stijl, terwijl deze met de verspreiding van een achteloozen, onverschilligen geest soms zelfs met een uitgesproken vijandige gezindheid tegen den Bijbel gepaard ging. In Dmtschland heerschte zeer zeker eveneens veel onverscnil- j ligheid en vijandschap onder de humanisten. De rationalistische gezichtspunten van haar Italiaansche vrienden treden duidelijk in de opvatting van Conrad Mudt over den Bijbel aan den dag; hij noemt dezen een verzameling fabels, vervaardigd met de bedoeling den mensch moreele voortreffelijkheid in te prenten, terwijl Peter Luders de meest cynische leden van het Pauselijk hof in cynisme overtrof, toen | hij, beschuldigd, dat hij niet in de Heilige Dneeenheid geloofde, antwoordde, dat hij zelfs gaarne vier eenheden in de Godheid zou willen aannemen, indien dit bevorderlijk was voor vrede en rust.

De toon van het Duitsche humanisme was / echter nóch achteloos, nóch sceptisch, integendeel, f hij was ernstig en godsdienstig. De meest m het oog vallende trek van de Duitsche wedergeboorte was > het innig verband, dat tusschen humanisme en gods- j dienst gelegd werd, tusschen den geest der klassie-, ken en de hervorming.

Sluiten