Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

I DER WETENSCHAP ^

het wachtwoord der emancipatie. Zij vonden hier de nadrukkehjke toewijzing van de lang verwaarloosde I aanspraken der natuur en het aanzien en de waarde I van het aardsche leven. De wereld, waarin zij binnengeleid werden, was ruimer en afwisselender, dan zij I haar tot dusver kenden. Zij gaf hun uitzicht op mogelijkheden, waarvan zij nooit gedroomd haddenzij ademden een atmosfeer in, welke met nieuwe en bedwelmende emoties bezwangerd was. Het karakter, dat zij hun voorhield, verschilde hemelsbreed van de gekwelde en hongerende menschheid, die de zorg voor het hiernamaals van de priesters en het bijgeloof van het ascetisme langen tijd voor de geestelijke volmaaktheid had gehouden.

Voor menschen, die met de groote meesterwerken van Griekenland en Rome in contact gekomen waren konden de dmgen aangaande hen zelf en hun eigen leven nooit meer dezelfde zijn. Van uit een lang vergeten heidensch verleden werden hun droge conventies en de formules van hun theologie weggevaagd. Hun gedachten werden vrijzinnig hun gevoelens verlevendigd, de menschelijke natuur met schoonheid en frissche gedachten vervuld Het humanisme werd dus in de ontwikkeling van |het individualisme en van de verwereldlijking een machtig werktuig. Het was de geheele opvatting der Middeleeuwen over het leven, de plaats van den gensch, zijn macht en lot vijandig gezind. Het vergaderde de idee van onderwerping en zelfonderdrukging in een van vrijheid en zelfrespect. Het zette den leek tot opstand tegen den geest der theologie

Sluiten