Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

IN DEN GODSDIENST

105

leefde intusschen de idee over een Concilie, dat lang gesluimerd had, weer op en met het conflict tusschen den Paus en de Concilies treedt de geschiedenis van 's Pausen pogingen, om zijn positie te handhaven, een andere phase in, terwijl het geschilpunt nu ging over de vraag, of de Paus in het Concilie boven de Kerk stond, of de Kerk boven den Paus.

Gedurende dezen strijd, waarin het eenvoudig om autocratische en democratische gezichtspunten in het Kerkelijk bestuur ging, namen Frankrijk en Duitschland de kans waar, belangrijke voorrechten voor de onafhankelijkheid van hun kerken op te eischen. In Constanz en Bazel echter stelde men pogingen in het werk de absolute macht van den Paus te be: snoeien, en in de Pragmatieke Sanctie van 1438 werd de suprematie van het Concüie formeel vastgesteld. De groote concilies echter, in plaats van de eensgezinde meening van de Kerk bij te vallen, verkondigden weinig meer dan de belangen van de verschillende staten, door hen vertegenwoordigd, en die met elkaar volkomen in strijd waren ; hun invloed was daarom gering en hun zwakheid liet den Paus in het bezit van zijn rechten.

Het is echter van meer gewicht hier op te merken, dat, bij de zucht van den Paus naar meer gebied aan de eene zijde en de voortdurende versterking van de wereldlijke machten aan de andere zijde, de spanning tusschen den Heihgen Stoel en dé wereldlijke vorsten steeds toenam.

De ontwikkeling over geheel Europa van het nationaal zelfbewustzijn was op zichzelf al een bedrei-

(

Sluiten