Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

294

DE RENAISSANCE

ruime mate bewezen. Wij moeten hieraan nog een bewijs toevoegen uit de hteratuur van de Renaissance. De anonymiteit uit de Middeleeuwen, waarop wij gewezen hebben, verdwijnt; het individu eele karakter komt tot volle ontwildceling; de sterke indruk van persoonhjke eigenaardigheid en bijzondere ervaring is in het vervaardigde werk overal zichtbaar.

De versterking van de persoonlijkheid moet men zoo uitgebreid mogelijk beschouwen. Deze beteekende meer, dan de zin op het eerste gezicht schijnt aan te duiden.

Daar het thans de voornaamste wensch van den mensch was, zichzelf te zijn, beteekende dit streven een zucht tot zelfkennis, en deze hield, op haar beurt, het vergrooten van het gebied van onderzoek, meer afwisselend contact met menschen en dingen, toenemende buigzaamheid en een wijder inzicht in zich. Het beteekende daarom, aan den eenen kant, een dieper gaande belangstelling in de persoonlijkheid en de wisselende phasen van gedachte en gevoel, en een toename van zelfkennis of subjectiviteit. Eveneens beteekende het aan den anderen kant een daarmee overeenkomstige, grootere belangstelling in de karakters en de daden van andere menschen, waarom de „cultus van het eigen ik" vergezeld werd door een steeds verder zich uitstrekkende belangstelling aangaande datgene, wat tot het leven van den mensch behoort. Dit zijn eenige gezichtspunten van de ontwikkeling van het individualisme in een tijd, die tegelijk de in- en uitwendige wereld had leeren kennen. En het is van waarde, om op te merken, dat de nieuw-

Sluiten