Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

der tien geboden erkennen wij óók een waarheidsr beginsel dat voor alle maatschappijen geldt, wij zouden ze niet kunnen omkeeren en wij begrijpen wat er van eene wereld zou worden en wordt, waar het wèl dooden, wel liegen, wèl echtbreken, wèlstelen, wèl begeeren tot algemeene wet zou worden verheven. In de zedelijke eischen van waarheid, reinheid, goedheid is heel iets anders dan toeval en willekeur, daarin spreekt het innerlijke weten van onze geestelijke natuur, de erkenning van waarden die wij niet mogen schenden, het begrip van eene wereldorde, die wij hebben te dienen en mede op te bouwen. Zoo goed als een wetenschappelijke is er ook een zedelijke waarheidsgang door al het gewaande en verwarde, troebele en verkeerde heen; wij kunnen niet willekeurig alles goed en kwaad noemen, maar wij voelen ons innerlijk gebonden aan heilig moeten en geestelijk ideaal ; den afval daarvan erkennen wij als zonde en schuld, in de trouw daaraan en den voortgang daarheen voelen wij den adel en de roeping van mensch en menschheid.

Uit zulke bestanddeelen wordt nu het godsdienstige leven mede gevormd; de religieuze gedachte is allereerst de gedachte aan het oneindige verband dat alles omvat, aan de eenheid, die alles doorwoont en doorstroomt; de gedachte aan eene wereldmacht, die het waardevolle, dat wij doorleven in al wat wij nastreven en erkennen te behooren, te voorschijn brengt en handhaaft door

75

Sluiten