Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

— H3 —

Een mededeeling van Menasseh ben Israël in zijn „Humble Adresses" aan Cromwell, naar Lucien Wolf18) waarschijnlijk reeds in 1651 te Amsterdam geschreven, schijnt mijn opvatting te steunen. Hij schrijft: „Ook in de Nederlanden „wérden de Joden met groote liefde en welwillendheid ontvangen en speciaal in deze meest beroemde stad Amsterdam, waar niet minder dan 400 families zijn. En hoe grooten i,handel en vertier zij naar deze stad hebben gebracht, be„wijst de ondervinding voldoende. Zij hebben daar niet „minder dan 300 huizen zelf in bezit en nemen flink deel „aan de West- en Oost-Indische Compagnieën enz."

Een vierhonderd families en een bezit van 300 huizen, binnen de vijftig jaren na de komst der eerste Marranen, bewijst bovendien ook wel, dat de vrijheden in Amsterdam een sterke aantrekkingskracht op de Marranen moeten hebben geoefend.

En dat deze vrijheden mogelijk waren, kwam door het niet uitvaardigen van een Joden-reglement door de Staten. Ik hoop, dat dit uit de hier slechts kort gegeven bewijsvoering wel duidelijk zal zijn.

En deze vrijheid voor de hier gekomen Portugeesche Joden bleef ook gelden tegenover de later, begin der zeventiende eeuw ongeveer, hier gekomen Duitsche en Poolsche Joden. Ook zij werden door het ontbreken van een Joden-reglement niet als menschen van een lager orde aangezien. Ze genoten een vrijheid, die ze toen nergens anders ter wereld konden vinden en die de oorzaak was van den snellen groei der Joodsche gemeenten hier te lande. Evenals de Portugeesche Joden, werden ook zij nergens in een ghetto opgesloten en de intellectueel en fihantieel hoogere klasse was ook niet van de andere bevolkingsgroepen afgesloten. Dit geldt niet alleen voor de groote steden, maar misschien in nog hoogere mate voor een aantal provincie-plaatsen, waar zich Joden konden vestigen. En daardoor kwam het, dat na de Fransche revolutie hier te lande de Emancipatie der Joden, die alleen bestond in het verleenen van actief en passief kiesrecht, het deel-

8

Sluiten