Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

— 140 —

de latere Parnassijn R. Joseph ben R. Abraham en de familie van Samuel ben Elkana Halevie en nog een aantal andere familiën, bleef aan de Hoogduitsche gemeente trouw of voegde zich bij deze gemeente ').

De constellatie van de Joodsche gemeenschap te Amsterdam in de zestiger jaren van de 17e eeuw moet men zich m.i. als volgt voorstellen.

De eerste plaats nam in de Portugeesche gemeente, voor welke die tijd het gouden tijdperk van haar bestaan hier te lande was. Daarnaast stond de Hoogd. gemeente, die voortdurend in aantal en ook in beteekenis toenam. Vooral door de relaties, die de nieuw-aangekomèn leden met aanzienlijke kooplieden en bankiers in Duitschland hadden, was de economische toestand van de Hoogduitsche Joden veel verbeterd. De jaarlijksche ontvangsten der gemeente bedroegen rond / 1000, voor dien tijd een niet onaanzienlijk bedrag. Het gevoel van afhankelijkheid van de Portugeesche gemeente was daardoor verloren gegaan. In de derde plaats kwam de Poolsche gemeente. Economisch stond deze op de laagste plaats. Een briefwisseling van R. Mozes Ribkes met R. Ishaq Saruq stelt dit duidelijk in het licht8). De Portugeesche gemeente was de Poolsche welwillend gezind. Wellicht beschouwde zij haar als een tegenwicht tegen de toeneming van het aanzien van de Hoogduitsche gemeente, die door het bestaan van de Poolsche verzwakt werd. Gehjk toch bekend is, berustte de macht van Parnassijns in groote mate op de omstandigheid, dat zij van de gehechtheid van de gemeenteleden aan het synagoge-bezoek en de synagogale ceremoniën konden gebruik maken, om hen te nopen zich aan hun bevelen te onderwerpen, op straffe van het verbod de synagoge te bezoeken en er kerkelijke functiën te verrichten. Reeds in het Reglement van de vereenigde Portugeesche gemeente van 1639 was het verbod buiten de Synagoge Minjan te houden opgenomen 9). Voor de Hoogduitsche gemeente was het dus een groot nadeel zoo niet gevaar, dat gemeenteleden, wien de toegang tot de Synagoge ontzegd was, zich nu konden aansluiten bij de Pool-

Sluiten