Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

werd met de uitvoering een begin gemaakt. De Brouwersgracht werd gegraven, waarop de drie hoofdgrachten, de Heerengracht, de Keizersgracht en de Prinsengracht, zouden uitloopen. Ten noorden daarvan werden de Haarlemmerstraat en de Haarlemmerdijk aangelegd. Later werden ten noorden daarvan nog drie eilanden aangeplempt, het Bickers-, het Prinsen- en het Realeneiland. De drie hoofdgrachten werden voorloopig slechts doorgetrokken tot de Leidschegracht. Ten westen van de Prinsengracht werd het groote volkskwartier aangelegd, dat destijds het Nieuwe Werk heette, maar sedert het begin der achttiende eeuw de Jordaan heet. De Jordaan heeft een afgezonderde ligging en daardoor ook een apart karakter; zoo goed als nergens sluiten de grachten en straten van dit volkskwartier aan op het grachtenkwartier; het grootsche stadsplan is hier niet voortgezet.

Meer dan veertig jaren heeft het geduurd, voordat men het grootsche plan van Oetgens volledig heeft uitgevoerd, de halve maan voltooid, Amsterdam volmaakt. Eerst in 1658 en volgende jaren werden de drie hoofdgrachten met forschen ommezwaai doorgetrokken tot aan den Amstel. Daardoor ontstond het belangrijke stadskwartier, dat behalve door de hoofd en bij-grachten wbrdt doorsneden door de Leidsche-, de Spiegel-, de Vijzel- en de Utrechtsche straat en dat aan den wal werd afgesloten door de Leidsche en de Weteringbuurt, het Noorderbosch en de Utrechtsche buurt. Aan den overkant van den Amstel werden de hoofdgrachten doorgetrokken: hier werden de Nieuwe Heeren-, Keizers- eni&ansengracht aangelegd: de Weesperstraat werd de winkelstraat van dit kwartier. Maar alleen de Nieuwe Heerengracht werd tot het IJ doorgetrokken; de beide andere liet men uidoopen op de Muidergracht, die de zuidgrens vormde van de Plantage, die hier werd aangelegd naar de smaak van den tijd als een openbaar park met tuinen en speelhuizen en wat niet al. Hier werd Amsterdam naar het IJ afgesloten door de drie eilanden Kattenburg, Wittenburg en Oostenburg.

Zoo was Amsterdam voltooid naar een stadsplan, dat zijn weergade nauwelijks in de wereld heeft. De beroemde halve maan werd omsloten door een zwaren wal, die met zes-entwintig bolwerken vooruitsprong. Om den wal werd natuurlijk een gracht gegraven; om die singelgracht werd ten ge-

30

Sluiten