Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kiezelleien, verschillende kwartsieten en zandsteenen, en veel witten kalksteen. Een geheel analoge samenstelling (alleen met misschien wat meer kalksteen) heeft het grint, dat in bruingele leem voorkomt op het middenterras van de meandertong van Han-sur-Meuse, Z. van St.-Mihiel.

Grint van het 60 M. terras, uit kwarts- en kwartsietrolsteenen bestaande, vermeldde Lorié (19) van Lay St.-Rémy (O. van Pagny-sur-Meuse) in het westelijk uiteinde van de droge poort van Toul, die Moezeldal en Maasdal verbindt. Een overeenkomstig terras komt eveneens voor in de omgeving van Epinal aan de Boven-Moezel op 70 tot 90 M. boven de rivier Volgens Lorié bestaat daar het grint uit kwarts en kwartsiet met eenige schaarsche granieten en gneisen. Eveneens zijn eenige terrasfragmenten op overeenkomstige hoogte aan de Boven-Moezel tusschen Epinal en Toul bekend. Daar de tegenwoordige Maas boven Commercy practisch niet anders dan kalksteen kan leveren en dus de afzettingen van kwartshoudend grint door een andere rivier moeten zijn gedeponeerd, moeten wij concludeeren dat de hoogere terrassen met kwartshoudend grint langs de Lotharingsche Maas zijn afgezet door een Maas, die de Boven-Moezel tot bovenloop had. Wij kunnen verder ook veilig aannemen, dat het hoogterras bij Pagny-sur-Meuse en St.-Mihiel de directe voortzetting is van dat aan de Boven-Moezel bij Epinal.

De poort van Toul is echter zelfs belangrijk lager dan het middenterras van de Maas; haar drempel hgt, in het nauwste gedeelte, slechts 19.5 M. boven het Maasniveau. Wanneer wij hiervan nog minstens 8 M. „grouine (van de hellingen afgegleden kalkgruis) aftrekken, komen wij tot een oorspronkelijk niveau van ± 10 M. boven de Maas. Hieruit volgt, dat het laagterras van de Maas met dat van de Boven-Moezel samenhangt door de poort van Toul. Tijdens de afzetting van het laagterras moet dus de stroomonthoofding van de Maas hebben plaats gehad.

Petrografisch onderscheidt zich- het laagterras van de Boven-Moezel van de hoogere terrassen door het op den voorgrond treden der granieten gneisrolsteenen. die in de meerderheid zijn tegenover de zandsteenen. kwartsen, etc.1). In het laagterras langs de Maas kunnen wij dus ook a priori vrij veel graniet verwachten. Overigens zij opgemerkt, dat granieten ook in de oudere Maasterrassen niet geheel ontbreken. Bleicher (2) ver-

*) Dit is hieraan toe te schrijven, dat de Vogezenzandsteen ff^J^JP™^ gebied in de Vogezen grootendeels heeft bedekt. Door gekidebjke denudatie gedurende het Kwartair is langzamerhand meer graniet bloot gekomen. Overigens is ook nog door de snellere verweering der eruptiva het gehalte aan granieten in de oudere terrassen tegenover dat aan kwartsieten en kwartsen teruggeloopen. 230

Sluiten