Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„The savagc will risk his life to save that of a member of the same community, but will be wholly indifferent about a stranger"1), dit geldt voor de „savages" van alle Kudden en van alle tijden. Tegenover de „love and sympathy" die de band tusschen compatriotten zou zijn, staat de woeste, bloeddorstige haat jegens „den Vijand" enkel, omdat hij de Vijand is. Wezenlijke „love and sympathy" voor den onbekenden landgenoot, en deze mate van haat en woede jegens andere onbekenden achter een bepaalde grens, kunnen niet in één boezem samen wonen. „A member of the same community" is „a member of the own body" dat in de Kudde zijn eenigen verschijningsvorm heeft.

Laat ons dit „ei van Columbus", deze theorie omtrent de Kudde als een collectief-organisme met een collectief vernuft verder bebroeden.

Elkeen weet, welk een fantastische hypothesen er zijn gebaseerd op het verschijnsel dat men bij primitieve volkeren in de meest uiteenliggende streken zulke sterkovereenkomstige elementen van wereldbeschouwing aantreft, waarin o.a. watervloeden, en paradijstoestanden door schuld verspeeld, dikwijls een rol spelen. Wanneer men, gelijk bij de gangbare beschouwingswijzen wel geschieden moet, aanneemt dat dit alles het resultaat is van individueele geestelijke werkzaamheid, dan moet dat overal aantreffen van dezelfde gegevens wel verwarrend werken en moet wel een mysterieus contact, verloren verkeerswegen, verzwolgen werelddeelen worden bijeengefantaseerd. Denkt men zich echter de menschen-kudde als de bijen-kudde met een collectief vernuft toegerust, dat dan in Kudden van dezelfde soort overeenkomstig is, dat bij alle bijen-kudden dezelfde celbouwberekeningen en bij alle mensch-kudden uit dezelfde voorstellingen en begrippen dezelfde legenden voortbrengt, dan is het laatste volstrekt niet verbazingwekkender dan het eerste.

„Scarcely any paleontological discovery is more striking than the fact that the forms of life change almost simultaneously throughout the world."

') The Descent of Man, pag. 16S.

50

Sluiten