Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

178

kleine kind voelen de gezindheden van hun omgeving, volwassenen voelen de gezindheden van de „wilden", in wier handen zij vallen. Stemklank, gebaar, gelaatsI uitdrukking, zijn primair, universeel, in onmiddellijken en | duidelijken (al kan men dan ook niet altijd zeggen welken) samenhang verkeerend met de grondslagen van het menschelijk wezen, het wezen-als-mensch. Maar van stemklank, gebaar, en gelaatsuitdrukking ontdaan, blijft de taal dier wilden een raadsel, waarin geen gevoel een weg banen kan, omdat ze als elke taal, ontstond uit die associaties, welke het woord „grève" (en hoe onheilspellend klinkt het voorzeker de Fransche arbeidersvrouw in de ooren) van „plek waar het zeezand neergeworpen wordt", maakten tot „plek waar de werkloozen samenkomen" en ten leste tot die staking of werkloosheid zelf.

Gevoel voor maat en val, voor lijn en kleur, „rhytme en verhouding" legt het kleinste kind en e enig er ma te zelfs het dier aan den dag. Nu is het waar, dat de muziek der Chineezen den Westerling vreemd in de ooren klinkt, maar de verwijding der persoonlijkheid zal hier allicht de ontvankelijkheid verhoogen. Onderricht brengt in elk geval geen baat, terwijl een vreemde taal juist uitsluitend en alleen door onderricht aan te leeren is! Veel beter dan van „taalgevoel" zou men eigenlijk kunnen spreken van „wiskundig gevoel", hoewel men het meestal niet doet en zelfs van „logisch gevoel", hoewel men dat nimmer doet. Velen, waaronder Mozart, hebben de muziek „gezongen wiskunde" genoemd. En dit beduidt, dat beide complexen worden waargenomen in overeenkomstige rhytmen, die zich in het eene complex voordoen als „wetten" en dan als zoodanig worden- geformuleerd, daar deze rhytmen zich aan iedereen en overal en altijd op overeenkomstige wijze schijnen te openbaren, zooals ook, in verband met den altijd en bij iedereen overeenkomstigen bouw van oog en oor de door oog en oor aanschouwde (d.i.: gecreëerde) uiterlijke wereld. Naast aangeboren muzikaal gevoel bestaat dan ook wel degelijk een aangeboren en uit eigen vermogen ontwikkeld wiskundegevoel —, terwijl Socrates

Sluiten